6772 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan işçilere 2022 yılında verilecek ilave tediyenin ödeme sürelerinin belirlenmesine ilişkin 5124 sayılı Karar, doğrudan işçi alacağını ilgilendirmesi bakımından bu rehberin konusudur. İlave tediye, uygulamada çoğu zaman hiç ödenmediği için değil, eksik hesaplandığı veya geç ödendiği için uyuşmazlık konusu olur.
İlave Tediye Kime Ödenir?
İlave tediye, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda iş sözleşmesiyle çalışanlara yapılan bir ödemedir. Buradaki ilk kritik soru, çalışılan kurumun kanun kapsamında olup olmadığıdır. Kapsam belirlenirken kurumun hukuki statüsü, sermaye yapısı ve bağlı bulunduğu idare esas alınır. Alt işveren işçileri bakımından ise asıl işverenin statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.
Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
- Ödemenin, çalışılan gün sayısıyla orantılandırılması gerekirken tam ödenmesi ya da tersi
- Yıl içinde işe giren veya ayrılan işçide oransal hesabın hiç yapılmaması
- Ücretsiz izin, rapor gibi dönemlerin hesaba katılmasında yaşanan karışıklık
- Ödemenin hangi ücret üzerinden hesaplandığının bordroda gösterilmemesi
Gecikme Halinde Faiz ve İhtar
Karar ile belirlenen ödeme dönemleri geçtiği halde ödeme yapılmamışsa, işçinin öncelikle işverene yazılı olarak başvurup talebini kayda geçirmesi yerinde olur. Bu yazılı başvuru hem temerrüdün başlangıcını belgelemek hem de sonradan açılacak dosyada iyiniyeti göstermek bakımından işlevlidir. Sözlü talepler, uyuşmazlık aşamasında ispat edilemediği için sonuç doğurmamaktadır.
Dava Öncesi Zorunlu Aşama
İşçi alacağına ilişkin taleplerde, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde:
- Talep edilen kalemleri ve dönemleri açıkça belirtin.
- Bordro, banka ödeme kayıtları ve varsa toplu iş sözleşmesi metnini hazır bulundurun.
- Anlaşma sağlanırsa metnin hangi kalemleri kapsadığını dikkatle okuyun; genel ibra ifadeleri diğer alacaklarınızı da etkileyebilir.
- Anlaşmama tutanağını mutlaka temin edin; dava açarken bu belge aranır.
Zamanaşımı Riski
Ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı işlemeye devam eder ve geriye dönük talepler bir noktada kapanır. Bu nedenle talebin, ödeme dönemi geçtikten sonra makul bir süre içinde ileri sürülmesi gerekir. İş ilişkisi devam ederken talepte bulunmaktan çekinen işçilerin, en azından yazılı bir başvuruyla kaydı oluşturması önerilir.
Bu içerik genel bilgilendirme sağlar; kurumunuzun kapsamda olup olmadığı ve alacağınızın hesabı bordrolarınız üzerinden incelenmelidir, bu nedenle belgelerinizle bir hukukçuya danışmanız isabetli olacaktır.