154 kV Nallıhan trafo merkezi projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin karar, hat kamulaştırmalarından farklı olarak belirli bir alanın tesis kurulmak üzere bütünüyle idareye geçmesini hedefler. Bu fark, hem bedel hesabını hem de sürecin akışını değiştirir.
Tesis Alanında Neden Mülkiyet Alınır
Trafo merkezi, üzerinde kalıcı yapı ve teçhizat bulunan kapalı bir tesis alanıdır. Bu nedenle koridor tipi bir irtifak yeterli olmaz; alanın mülkiyetinin idareye geçmesi gerekir. Malik açısından sonuç, taşınmazın ilgili bölümü üzerindeki mülkiyetin sona ermesi ve karşılığında bedel alınmasıdır.
Acele El Koyma Aşamasında Ne Olur
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun acele el koymayı düzenleyen 27. maddesi uyarınca mahkeme, taşınmazın değerini bilirkişi marifetiyle tespit ettirir ve bu bedelin malik adına bankaya yatırılmasının ardından idarenin taşınmaza el koymasına karar verebilir. Buradaki tespit, sürecin başındaki geçici bir belirlemedir. Nihai bedel, ayrıca görülecek bedel tespiti ve tescil davasında ortaya çıkar. Bu ayrımın bilinmemesi, maliklerin ilk rakamı kesin sanarak itiraz hakkını kullanmamasına yol açar.
Bedeli Çekmenin Sonuçları
- Bankaya yatırılan bedelin çekilmesi kural olarak sürecin diğer aşamalarına engel olmaz
- Buna rağmen tahsilatın itirazi kayıtla yapılması, ileride çıkabilecek tartışmayı sınırlar
- Paylı mülkiyette her paydaşın payı oranında hareket etmesi gerekir
- Taşınmaz üzerinde ipotek veya haciz varsa bedelin akıbeti buna göre belirlenir
Bedel Tespiti Dosyasında Etkili Savunma
- Taşınmazın imar durumunu, yola ve altyapıya mesafesini belgeleyin.
- Emsal olarak gösterilen satışların gerçek satış olup olmadığını sorgulayın.
- Üzerindeki yapı, kuyu, dikili unsur ve sabit tesislerin ayrı ayrı değerlendirilmesini isteyin.
- Kalan kısımda oluşan değer kaybını gerekçelendirin.
- Rapora itirazınızı, kullanılan hesaplama yöntemini hedef alarak süresinde sunun.
Tescilden Sonra Gündeme Gelen Konular
Tescilin ardından kadastro ve tapu kayıtlarında yapılan güncellemelerin takip edilmesi, kalan parselin yüzölçümü ve niteliğinin doğru yansıması bakımından önemlidir. Ayrıca kamulaştırılan taşınmazın öngörülen amaçta kullanılmaması hâlinde kanunun tanıdığı geri alma imkânının koşullarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; bedel ve tescil süreçlerinde mahkeme dosyasındaki rapor ve tarihler belirleyici olduğundan, itiraz hazırlığının dosya üzerinden yapılması gerekir.