593 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Sakarya ilinde büyükşehir belediyesi kurulmasını düzenlemektedir. Büyükşehir statüsüne geçiş; belediye adının değişmesinden ibaret olmayıp, hizmetlerin ve yetkilerin iki katmanlı bir yapıya dağıtılması anlamına gelir. Bu değişim, imar uygulamalarından su hizmetlerine kadar geniş bir alanda uyuşmazlık doğurabilir.
İki Katmanlı Belediye Yapısı
Büyükşehir modelinde bir yanda büyükşehir belediyesi, diğer yanda ilçe belediyeleri yer alır. Nazım imar planları, ana ulaşım aksları, toplu taşıma ve altyapı koordinasyonu gibi ölçek gerektiren hizmetler üst kademeye; uygulama imar planları ve mahalli nitelikteki hizmetler ise ilçe belediyelerine bırakılmıştır. Uygulamada en sık görülen sorun, bir işlem için hangi belediyenin muhatap olduğunun bilinmemesidir.
İmar ve Ruhsat Uyuşmazlıklarında Muhatap Tayini
Bir imar planına itiraz mı ediliyor, yoksa ruhsat işlemine mi karşı çıkılıyor sorusu, doğru muhatabı belirler. Plan hiyerarşisinde üst ölçekli plana yönelik itirazın alt kademeye yapılması ya da tersi durum, süre kaybına ve süre aşımı riskine yol açar. Aşağıdaki sıralama yardımcı olur:
- Önce işlemin türünü belirleyin: plan, parselasyon, ruhsat, yıkım, encümen kararı
- İşlemi tesis eden idareyi askı ilanı veya karar metninden doğrulayın
- İtiraz süresi ile dava süresinin birbirinden farklı işlediğini gözetin
- İtirazın reddi halinde dava süresinin nasıl hesaplanacağını baştan planlayın
Devir, Tasfiye ve Hizmetin Sürekliliği
Statü değişikliğinde bazı idarelerin görev alanları büyükşehir bünyesine geçer; personel, taşınmaz ve sözleşmelerin devri gündeme gelir. Bu geçiş döneminde vatandaşın karşılaştığı tipik sorun, mevcut bir sözleşmenin veya abonelik ilişkisinin hangi kuruma karşı yürütüleceğidir. Devralan idare, devraldığı hizmetin hukuki ilişkilerinin de muhatabı haline gelir; bu nedenle dilekçeler devir tarihi esas alınarak yöneltilmelidir.
Mali Yükümlülüklerdeki Değişim
Büyükşehir statüsüne geçiş, bazı vergi, harç ve katılım paylarının hesaplanma biçimini ve tahsil edecek idareyi etkileyebilir. Tahakkuk eden bir yükümlülüğe itiraz edilecekse, tebliğ belgesi üzerindeki idare ile ödeme emrini gönderen idarenin aynı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunmak içindir. Belediye işlemlerinde süreler kısa ve işlem türüne göre değişken olduğundan, elinizdeki karar veya tebligatın metniyle birlikte ayrıca değerlendirme yapılması önerilir.