6189 sayılı Karar, devlet destekli ticari alacak sigortası sistemine devlet tarafından taahhüt edilecek reasürans desteğini düzenler. Ticari alacak sigortası, işletmenin vadeli mal veya hizmet satışından doğan alacağının tahsil edilememesi riskini teminat altına alır. Reasürans desteği ise sigortacının üstlendiği riskin bir bölümünün devlet tarafından paylaşılmasını sağlayarak, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere teminat verilmesini kolaylaştırır.
Sistem Nasıl Çalışır?
Mekanizmanın üç ayağı vardır: sigortalı işletme, sistemi yürüten sigorta yapısı ve devlet destekli reasürans katmanı. İşletme, alıcıları için limit tahsisi talep eder; tahsis edilen limit çerçevesinde yapılan vadeli satışlar teminat kapsamına girer. Burada gözden kaçan kritik nokta şudur: teminat, limit tahsis edilmiş alıcıya ve tahsis edilen tutara kadar geçerlidir; limitsiz veya limit aşımıyla yapılan satış kural olarak kapsam dışında kalır.
Poliçe Öncesinde Netleştirilmesi Gereken Başlıklar
- Hangi alıcılar için limit talep edildiği ve limitlerin ne zaman yenilendiği
- Azami vade süresi ve vade uzatımının teminata etkisi
- Muafiyet oranı ile sigortalının üzerinde kalan risk payı
- Kapsam dışı hâller: ilişkili şirketlere satış, ihtilaflı alacaklar, mal iadesi ve ayıp iddiaları
- Bildirim yükümlülüklerinin süresi ve şekli
Tazminat Başvurusunda Sık Görülen Ret Sebepleri
- Vadesinde ödenmeyen alacağın öngörülen süre içinde bildirilmemesi.
- Alıcı temerrüde düştükten sonra ona yeni vadeli satış yapılmaya devam edilmesi.
- Faturaların, irsaliyelerin ve teslim belgelerinin alacağı ispata yetmemesi.
- Alacağın taraflar arasında ticari uyuşmazlık konusu hâline gelmiş olması.
- Tahsil için gerekli hukuki takip adımlarının zamanında başlatılmaması.
Uyuşmazlık Çıktığında İzlenecek Yol
Tazminat talebinin reddi hâlinde önce ret gerekçesinin yazılı olarak alınması ve poliçenin ilgili maddeleriyle karşılaştırılması gerekir. Sigorta uyuşmazlıklarında tahkim yolu ve genel mahkeme yolu arasında bir tercih söz konusu olabilir; hangi yolun açık olduğu poliçe hükümlerine ve tarafların üyelik durumuna göre belirlenir. Ayrıca sigortacı tazminatı ödediğinde alacak üzerindeki takip hakkının halefiyet yoluyla ona geçeceği, işletmenin kendi başlattığı icra takibini nasıl sürdüreceği yönünden önceden planlanmalıdır.
Alacak Yönetimi Açısından Pratik Fayda
Bu sistem yalnızca bir tazminat kaynağı değil, aynı zamanda bir disiplin aracıdır: limit tahsisi süreci, işletmeyi alıcı bazlı risk takibine ve belge düzenine zorlar. Vadesi geçen alacakların düzenli raporlanması, hem teminatın korunmasını hem de tahsil kabiliyetinin artmasını sağlar.
Yukarıdaki bilgiler genel nitelikte olup poliçe metni ve uygulama esasları belirleyicidir; tazminat reddi veya kapsam tartışmasıyla karşılaştığınızda sözleşmenizin ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.