6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, zorunlu deprem sigortası başta olmak üzere afet sigortalarının çerçevesini kurar. Poliçe sahibi açısından kritik an, deprem sonrasında değil, ödeme teklifinin geldiği andır. Bu rehber, hasar ihbarından başlayarak eksik ödeme iddiasının nasıl yürütüleceğini adım adım ele alır.
Hasar İhbarı: İlk Saatlerin Önemi
Hasar meydana geldiğinde ihbarın gecikmeden yapılması, hem dosyanın açılması hem de delil durumunun korunması bakımından belirleyicidir. İhbar sırasında verilen adres ve poliçe bilgilerinin doğruluğu, sonraki tüm yazışmaların temelini oluşturur. İhbar numarası mutlaka kayda geçirilmelidir.
Ekspertiz Öncesinde Yapılması Gerekenler
- Hasarlı bölümlerin tarih bilgisi görünecek şekilde fotoğraf ve videoyla kaydedilmesi
- Yapının genel durumunu gösteren dış cephe görüntülerinin alınması
- Varsa belediye veya afet birimlerince yapılan hasar tespitine ait belgelerin temini
- Onarıma başlanmadan önce mevcut hâlin belgelenmesi
- Bina yönetiminden ortak alan hasarına ilişkin bilgi alınması
Ekspertiz öncesinde onarıma başlanması, hasarın kapsamının tartışmalı hâle gelmesine yol açan en yaygın hatadır.
Ödeme Teklifi Geldiğinde
Sunulan tutarın hangi kalemlerden oluştuğu, hangi hasarların kapsam dışı bırakıldığı ve teminat sınırının nasıl uygulandığı yazılı olarak istenmelidir. Kalem kalem gerekçe alınmadan yapılan bir itiraz, genel bir memnuniyetsizlik beyanından öteye geçmez. Teklifin kabul edilmesi hâlinde imzalanan belgenin, kalan talepler yönünden ne anlama geldiği dikkatle okunmalıdır.
Uyuşmazlık Çözüm Yolları
- Sigorta kuruluşuna doğrudan yazılı itiraz ve yeniden değerlendirme talebi
- Sigortacılıkta tahkim sistemine başvuru
- Tüketici sıfatı taşıyan durumlarda ilgili tüketici mercilerine başvuru
- Genel hükümlere göre dava yolu
Bu yollar arasında geçiş yaparken, bir yola başvurmanın diğerini nasıl etkilediği önceden değerlendirilmelidir.
Poliçe Kapsamı Dışı Kalan Kalemler
Zorunlu sigorta, yapının belirli bir teminat sınırına kadar olan hasarını karşılar. Eşya hasarı, kira kaybı veya teminat sınırını aşan kısım için ayrı poliçeler ya da farklı hukuki yollar gündeme gelir. Bu ayrımın baştan yapılmaması, karşılanmayacak bir kalem için uzun süre uğraşılmasına neden olur.
Poliçesiz veya Eksik Poliçeli Durumlar
Poliçenin hiç yaptırılmamış olması ya da sigorta bedelinin yapının gerçek durumunu yansıtmaması hâlinde talep önemli ölçüde sınırlanır. Bu nedenle her yenileme döneminde bina bilgilerinin güncelliği kontrol edilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; hasar dosyaları yapının niteliğine ve poliçe koşullarına göre değerlendirildiğinden, itiraz sürecinde profesyonel destek alınması önerilir.