6368 sayılı Karar ile Macaristan'ın kimlik kartı hamili vatandaşlarının Türkiye'ye turistik amaçlı seyahatlerinde ve transit geçişlerinde, her 180 gün içinde azami 90 gün kalış süresiyle sınırlı olmak üzere vize muafiyeti tanınmıştır. Muafiyet, seyahat belgesi türü, amaç ve süre olmak üzere üç şarta birden bağlıdır; bunlardan birinin dışına çıkıldığında muafiyet sona erer.
90/180 Kuralı Nasıl Hesaplanır
Bu kural, takvim yılı veya tek bir seyahat üzerinden değil, kayan (hareketli) 180 günlük pencere üzerinden işler. Yani herhangi bir gün için geriye doğru 180 gün sayılır ve bu aralıkta ülkede geçirilen toplam gün 90'ı aşmamalıdır. Uygulamada en sık yapılan hata, ülkeden çıkıp hemen dönmenin sayacı sıfırladığının sanılmasıdır; oysa önceki kalışlar pencere içinde kaldığı sürece toplama dâhil olmaya devam eder. Giriş ve çıkış günlerinin sayıma dâhil edilmesi de gözden kaçan bir ayrıntıdır.
Muafiyetin Kapsamı Dışında Kalan Amaçlar
Karar, turistik seyahat ve transit geçişi kapsar. Aşağıdaki amaçlar muafiyetin dışında değerlendirilir ve ayrı bir izin gerektirir:
- Ücret karşılığı çalışma veya iş kurma,
- Öğrenim amacıyla uzun süreli kalış,
- 90 günü aşan yerleşim niyetiyle bulunma,
- Muafiyet kapsamındaki belge dışında bir seyahat belgesiyle giriş talebi.
Sınırda Ret ve Sonrasında İzlenecek Yol
Muafiyet, giriş hakkının kendiliğinden doğduğu anlamına gelmez; sınır kapısında yapılan değerlendirme sonucunda giriş reddedilebilir. Böyle bir durumda ret gerekçesinin yazılı olarak alınması ve kayıt altına alınması ilk adımdır. Sonrasında idari başvuru yolları ile yargısal denetim seçenekleri, ret kararının niteliğine göre değerlendirilir; süreler tebliğ/bildirim anından itibaren işlemeye başlar.
Sürenin Aşılması Hâlinde Ne Olur
90 günlük sınırın aşılması, izinsiz kalış olarak değerlendirilir ve ülkeden çıkışta idari para cezası ile karşılaşılmasına, ayrıca belirli bir süre için ülkeye giriş kısıtı konulmasına yol açabilir. Giriş yasağı konulmuşsa, bu işlem ayrı bir idari işlem olarak sorgulanabilir. Bu yüzden aşım fark edildiğinde bekleyip “çıkışta hallederiz” yaklaşımı yerine, kalışın hukuka uygun bir statüye kavuşturulup kavuşturulamayacağının araştırılması daha güvenlidir.
İkamet İzniyle Karıştırılan Nokta
Vize muafiyeti, ikamet izni değildir. Muafiyet süresi içinde kalmak yasal girişi sağlar; ancak Türkiye'de yerleşme, adres kaydı ve uzun süreli haklar bakımından ayrı bir izin süreci gerekir. Muafiyetin tanıdığı süre içinde ikamet başvurusu yapılması, sürenin dolmasını beklemekten genellikle daha isabetli bir tercihtir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve seyahat öncesinde güncel uygulamanın teyidi yerine geçmez. Giriş reddi, süre aşımı veya giriş kısıtı gibi sonuçlarla karşılaşıldığında, işlem belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirme alınması önerilir.