Bursa ili Karacabey ilçesinde kurulacak rüzgâr enerji santrali için gerekli bazı taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 6407 sayılı Karar, enerji yatırımlarına özgü bir kamulaştırma tipini gündeme getirir. Enerji tesislerinde çoğu zaman taşınmazın tamamının mülkiyeti değil, türbin alanı, şalt sahası, enerji nakil hattı güzergâhı ve ulaşım yolu için belirli bir kısmı ya da irtifak hakkı hedeflenir.
Mülkiyet Kamulaştırması ile İrtifak Kamulaştırması Aynı Şey Değildir
Mülkiyet kamulaştırmasında taşınmaz idareye geçer. İrtifak kamulaştırmasında ise tapu malikte kalır, ancak belirlenen alanda kullanım kalıcı biçimde kısıtlanır. Bedel de bu farka göre hesaplanır: irtifakta ödenecek tutar, kısıtlamanın taşınmazın değerinde yarattığı azalmaya karşılık gelir. Malikin ilk kontrol etmesi gereken, kendi parselinde hangi tipin uygulandığıdır.
Kısmi kamulaştırmada geriye kalan bölüm
Türbin ya da hat güzergâhı bir tarlayı ikiye bölüyorsa, geriye kalan parçaların ekonomik olarak işlenip işlenemeyeceği ayrıca tartışılmalıdır. Tarımsal makinenin manevra yapamayacağı, sulamanın kesildiği ya da erişimin ortadan kalktığı durumlar bedel değerlendirmesinde açıkça dile getirilmelidir.
Tarım Arazilerinde Gelir Yöntemi Tartışması
- Parselde yetiştirilen ürünün cinsi ve dekar başına verimi
- Sulu ya da kuru tarım niteliği ve sulama kaynağına mesafe
- Dikili alan varsa ağaç yaşı, cinsi ve verim durumu
- Arazinin imar ya da yapılaşma potansiyeli bulunup bulunmadığı
Bu unsurlar bilirkişi raporunda eksik yansıtıldığında, itirazın bu kalemler üzerinden ve belgeye dayalı olarak yapılması gerekir. Ziraat odası kayıtları, çiftçi kayıt sistemi belgeleri ve önceki yıllara ait ürün satış faturaları burada işlevseldir.
Yatırımcıyla Yapılan Görüşmelerde Dikkat
Enerji projelerinde şirket temsilcileri malikle doğrudan görüşerek anlaşma önerebilir. İmzalanacak protokolün kapsamı, hangi alanı ve hangi süreyi kavradığı, ürün zararı ile geçiş hakkının ayrı ayrı düzenlenip düzenlenmediği imza öncesinde netleştirilmelidir. Sözlü verilen taahhütler dosyada karşılık bulmaz.
Süreci Yönetirken Sıra
- Kararın ekindeki listede parselinizin hangi nitelikle yer aldığını tespit edin.
- Mahkeme dosyasını takibe alıp keşif gününe katılın, tutanağa itirazınızı yazdırın.
- Ürün ve arazi belgelerinizi keşiften önce hazırlayın.
- Ödeme, itiraz ve dava süreleri için ayrı bir takip listesi tutun.
Yukarıdaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; her parselin niteliği ve projedeki konumu farklı sonuç doğurabilir. Protokol imzalamadan veya süreye tabi bir işlem yapmadan önce hukuki görüş almanız yararınıza olacaktır.