154 kV Porsuk Trafo Merkezi Projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına dair 6431 sayılı Karar, trafo merkezi sahasında kalan parseller bakımından sonuç doğurur. Trafo merkezi kamulaştırması, enerji nakil hattı kamulaştırmalarından farklı bir mantıkla ilerlediği için maliklerin izleyeceği yol da farklıdır.
Trafo Sahası Kamulaştırması ile Hat Kamulaştırmasının Farkı
Enerji nakil hatlarında çoğunlukla direk yerleri için mülkiyet, hat güzergâhı için irtifak kurulur ve taşınmazın büyük kısmı malikte kalır. Trafo merkezinde ise tesis edilen yapı belirli bir sahayı bütünüyle kapladığından, kural olarak mülkiyetin kamulaştırılması söz konusu olur. Bu ayrım hem bedelin hesaplanma biçimini hem de malikin taşınmaz üzerinde ileride herhangi bir kullanım hakkının kalıp kalmayacağını belirler.
Kıymet Takdiri ve Uzlaşma Görüşmesi
İdare bünyesinde oluşturulan komisyon taşınmaza bir değer takdir eder ve malik uzlaşma görüşmesine çağrılır. Bu aşamada bilinmesi gereken noktalar şunlardır:
- Görüşmeye katılmak bedeli kabul etmek anlamına gelmez; katılıp itirazi kayıt düşmek mümkündür.
- Uzlaşma sağlanamaması dava hakkını ortadan kaldırmaz, aksine yargı aşamasına geçilmesini sağlar.
- Görüşmeye giderken taşınmazın imar durumu, yakın çevredeki satış örnekleri ve varsa değerleme raporu hazır bulundurulmalıdır.
- Tutanağa geçmeyen sözlü vaatlerin sonradan ispatı güçtür; talepler yazılı hale getirilmelidir.
Ortak ve Paydaş Bulunan Taşınmazlarda Durum
Hisseli parsellerde her paydaşa ayrı tebligat yapılması gerekir. Paydaşlardan birinin uzlaşması diğerlerini bağlamaz; her paydaş kendi hissesi bakımından ayrı hak sahibidir. Miras yoluyla intikal etmiş ancak tapuda güncellenmemiş taşınmazlarda ise öncelikle intikal işleminin tamamlanması, aksi halde bedelin uzun süre bloke hesapta beklemesi gündeme gelir.
Kararın Kendisine ve Bedele Yönelik İtirazlar
Uygulamada iki ayrı yol birbirine karıştırılmaktadır. Kamulaştırma kararının hukuka aykırılığı iddiası idari yargıda ileri sürülürken, bedelin düşüklüğüne ilişkin uyuşmazlık adli yargıdaki bedel tespiti ve tescil davası içinde tartışılır. Yanlış yargı koluna başvurmak, çoğu zaman süre kaybına ve hak kaybı riskine yol açar. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce hangi iddianın hangi mercie ait olduğu netleştirilmelidir.
El Koyma Sonrası Doğan Zararlar
İnşaat çalışmaları sırasında kamulaştırma sınırı dışındaki alanda ekim kaybı, yol açılması, hafriyat dökümü veya sulama tesisinin zarar görmesi gibi durumlar ortaya çıkabilir. Bu zararlar kamulaştırma bedelinden bağımsızdır ve zamanında tespit ettirilmediğinde ispatı güçleşir. Çalışma başlar başlamaz durum tespiti yaptırılması, sonraki talepler için sağlam bir zemin oluşturur.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve her dosyaya doğrudan uygulanamaz. Taşınmazınıza ilişkin tebligat elinize ulaştıysa, süreleri kaçırmamak adına belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.