Adıyaman bölgesindeki 154 kV enerji iletim hattı girdi-çıktı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 6433 sayılı Karar, mevcut bir hattın belirli bir trafo merkezine bağlanması amacıyla düzenlenmiştir. Bu tür projelerde güzergâh kısa olsa da etkilenen parsel sayısı fazla olabilir.
Girdi-Çıktı Projesi Ne Anlama Gelir?
Girdi-çıktı uygulamasında, halihazırda işletmede olan bir iletim hattı belirli bir noktadan kesilerek yeni bir trafo merkezine sokulur ve oradan tekrar ana hatta bağlanır. Sonuç olarak nispeten dar bir alanda yeni bir koridor oluşur. Bu durumun malik açısından pratik anlamı şudur: daha önce hattın hiç geçmediği parseller ilk kez kısıt altına girebilir, hâlihazırda hat geçen parsellerde ise koridorun konumu değişebilir.
Parsel Eşleştirmesini Doğrulamak
Toplu projelerde en sık rastlanan sorun, karara ekli listedeki ada-parsel bilgisiyle fiili durumun uyuşmamasıdır. Kontrol edilmesi gereken hususlar şunlardır:
- Kadastro yenilemesi ya da ifraz-tevhit nedeniyle parsel numarasının değişip değişmediği.
- Listede yazılı yüzölçümü ile tapudaki yüzölçümünün örtüşüp örtüşmediği.
- Kamulaştırılan alanın parselin hangi köşesine denk geldiğinin krokiyle teyidi.
- Komşu parselle sınır uyuşmazlığı varsa bunun projeye yansıyıp yansımadığı.
Yanlış parsele yapılan işlem, itiraz edilmediğinde düzeltilmesi zahmetli bir tabloya dönüşür.
Tebligatın Usulü ve Öğrenme Tarihi
Kamulaştırma sürecinde bütün süreler tebligatla başlar. Köyde ikamet etmeyen, adres kaydı güncel olmayan veya taşınmazı miras yoluyla edinmiş kişilerde tebligatın usulüne uygun yapılmadığı görülebilir. Usulsüz tebligat halinde sürenin gerçekte öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başladığı ileri sürülebilir; ancak bu iddianın somut delille desteklenmesi gerekir. Adres kayıt sisteminin güncel tutulması, en basit ve en etkili önlemdir.
Tarımsal Kullanım ve Sulama Kayıpları
Güzergâhın tarım arazisinden geçmesi halinde yalnızca zemin değeri değil, işletme bütünlüğünün bozulmasından doğan kayıplar da tartışma konusu olur. Sulama borusunun kesilmesi, tarım makinesinin dönüş alanının daralması ya da direk ayakları nedeniyle ekilebilir alanın parçalanması gibi durumlar rapora yansıtılmalıdır. Bu unsurlar kendiliğinden dikkate alınmaz; dosyaya somut biçimde sunulması gerekir.
Özet Kontrol Listesi
- Tapu kaydı, kroki ve tebligat evrakı tek dosyada toplandı mı?
- Kamulaştırma öncesi fiili durum tarihli görüntülerle belgelendi mi?
- Hangi iddianın idari, hangisinin adli yargıya ait olduğu ayrıştırıldı mı?
- Paydaşların her biri süreçten haberdar edildi mi?
Yazıda yer alan açıklamalar genel çerçeveyi anlatmaktadır. Kendi parseliniz bakımından süre ve usul değerlendirmesinin, elinizdeki belgeler görülerek yapılması gerekir.