Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Yönetmeliği, bir kurumun iç işleyişini, görev alanını ve personelinin çalışma esaslarını düzenleyen ikincil bir metindir. Böyle bir düzenlemeyi okurken en verimli yöntem, maddeleri tek tek özetlemek değil; metnin hangi üst norma dayandığını ve kimlere hangi yükümlülük yüklediğini ayırmaktır.
Normlar hiyerarşisinde yönetmeliğin yeri
Yönetmelik, kanun ve üst düzenleyici işlemlere aykırı hüküm içeremez. Kanunla düzenlenmesi gereken bir konunun yönetmelikle düzenlenmesi ya da kanunun çizdiği çerçevenin genişletilmesi, o hükmün hukuka aykırılığı sonucunu doğurur. Bu nedenle merkezin görev tanımı, personel istihdamı veya yaptırım öngören maddeleri değerlendirilirken önce dayanak kanunun ilgili hükmü okunmalıdır.
Düzenleyici işleme karşı dava açma yolları
- Doğrudan iptal: Yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımını izleyen dava süresi içinde, menfaati ihlal edilenlerce iptali istenebilir.
- Uygulama işlemi üzerine: Süre geçtikten sonra da, yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen birel işleme karşı açılan davada dayanak düzenlemenin hukuka aykırılığı ileri sürülebilir.
İkinci yol çoğu zaman gözden kaçar; oysa düzenleme yayımlandığında henüz somut bir mağduriyet doğmadığı için pratikte asıl işleyen yol budur.
Merkez bünyesinde çalışanlar açısından
Araştırma birimlerinde görev alan personelin statüsü, göreve başlama şekli ve görev süresinin sona ermesi, uyuşmazlığın hangi yargı kolunda görüleceğini belirler. Kamu görevlisi statüsündeki personel bakımından yol idari yargı iken, farklı bir sözleşme ilişkisi kurulmuşsa değerlendirme değişebilir. Bu nedenle göreve başlarken imzalanan metnin bir kopyasının saklanması önemlidir.
Araştırma ve yayın faaliyetinin sınırları
- Kurum adına üretilen çalışmalarda eser sahipliği ve kullanım hakkı, görev ilişkisinin niteliğine göre belirlenir.
- Görev sırasında öğrenilen bilgilerin paylaşımı, gizlilik yükümlülükleri çerçevesinde değerlendirilir.
- Kişisel verilerin işlendiği araştırmalarda 6698 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler ayrıca gündeme gelir.
- Kurum dışı yayınlarda izin usulü, personel mevzuatındaki genel kurallara tabidir.
Bu değerlendirme genel bilgilendirme içindir. Bir düzenleyici işlemin belirli bir maddesinin sizin durumunuza etkisi, dayanak kanun ve somut uygulama işlemiyle birlikte incelenmelidir.