Yaşar Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetmeliği, vakıf yükseköğretim kurumu bünyesinde kurulan bir merkezin çalışma esaslarını belirler. Yönetmelikler, belirli bir kişiyi değil belirsiz sayıda ilgiliyi hedef alan düzenleyici işlemlerdir. Bu nitelik, onlara karşı hangi tarihte ve hangi yolla dava açılabileceği sorusunu, bireysel işlemlerden farklı bir zemine taşır.
Düzenleyici İşlem ile Uygulama İşlemi Ayrımı
Bir yönetmelik yayımlandığında, ilgililer doğrudan yönetmeliğe karşı dava açabilir. Bu imkân için öngörülen süre, yayımı izleyen dönemde işler ve geçtiğinde düzenlemeye doğrudan saldırma imkânı kapanır. Ancak süreç burada bitmez. Yönetmeliğe dayanılarak kişi hakkında somut bir işlem tesis edildiğinde, ilgili hem bu işleme hem de dayanağı düzenlemeye karşı birlikte dava açabilir. Yıllar önce yayımlanmış bir yönetmeliğin, bugün uygulanan bir işlem vesilesiyle yargı denetimine taşınabilmesinin nedeni budur.
Vakıf Yükseköğretim Kurumunda Denetim Boyutu
Vakıf üniversiteleri özel hukuk tüzel kişisi tarafından kurulmuş olsalar da kamu hizmeti yürütürler ve akademik işleyişleri bakımından kamusal denetime tabidir. Bu nedenle öğrenci, öğretim elemanı veya üçüncü kişilerin karşılaştığı akademik nitelikli kararların hukuki rejimi, kurumun özel statüsüne rağmen özel hukuk ilişkilerinden farklı değerlendirilebilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli yargı kolunun doğru belirlenmesi, sürecin başında yapılması gereken en önemli tespittir.
Süre Yönetiminde Sık Yapılan Hatalar
- Yayım tarihi ile öğrenme tarihinin aynı sayılması
- Yönetmeliğe itiraz için idareye yapılan başvuruda cevabın süresiz beklenmesi
- Uygulama işleminin tebliğ tarihinin belgelenmemesi
- Görevli yargı kolunun yanlış belirlenmesi ve sürecin baştan tekrarlanması
- Elektronik ortamda yapılan bildirimlerin tebligat sayılıp sayılmadığının kontrol edilmemesi
Merkezin Faaliyet Alanına İlişkin Uyuşmazlıklar
Araştırma ve uygulama merkezleri; sertifika programı düzenleme, yayın yapma, proje yürütme ve etkinlik organize etme gibi faaliyetler yürütür. Bu faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklar çoğunlukla programın kapsamı, verilen belgenin niteliği ya da katılım ücretinin iadesi etrafında toplanır. Katılımcı ile kurum arasındaki ilişkinin sözleşmesel yönü ile merkezin kurumsal işleyişine ilişkin idari yönü ayrıştırılmadan yapılan başvurular, çoğu kez usulden sonuçsuz kalır.
Buradaki açıklamalar yol gösterici genel bilgilerdir. Yönetmeliğe veya ona dayanan bir işleme karşı başvuru yapmadan önce, tebliğ tarihleri ve uyuşmazlığın niteliği üzerinden bireysel hukuki değerlendirme alınması gerekir.