7559 sayılı kayıtla yer alan düzenleme, Atatürk Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi Müdürlüğü Yönetmeliğidir. Yönetmelikler kanun gibi genel kural koyar; ancak dayanağını kanundan alır ve kanuna aykırı hüküm içeremez. Üniversite bünyesindeki uygulama ve araştırma merkezlerine ilişkin yönetmelikler de bu çerçevede değerlendirilir.
Araştırma Merkezi Yönetmeliği Neyi Düzenler?
Bu tür metinler tipik olarak merkezin amacını, faaliyet alanlarını, yönetim organlarını ve bu organların görev sürelerini belirler. Müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu şeklindeki yapı ile bunların atanma usulü, akademik personel bakımından somut sonuçlar doğurur: görevlendirme, ek ödeme ve akademik yükselmede dikkate alınan idari görev kayıtları buradan doğar.
Yönetmelikten Kaynaklanan Uyuşmazlık Türleri
Uygulamada en sık karşılaşılan başlıklar şunlardır:
- Müdür veya kurul üyesi atamasının usulüne uygun yapılmadığı iddiası
- Görev süresi dolmadan yapılan görevden alma işlemleri
- Merkez faaliyetlerinden doğan telif ve fikri hak paylaşımı tartışmaları
- Merkez bünyesinde yürütülen projelerde harcama ve denetim sorumluluğu
Bireysel İşlem mi, Düzenleyici İşlem mi?
Bu ayrım dava stratejisinin temelidir. Yönetmeliğin kendisi düzenleyici işlemdir ve buna karşı açılacak iptal davası ile bir kişiye yönelik atama veya görevden alma işlemine karşı açılacak dava farklı esaslara tabidir. İlgili kişi, uygulanan bireysel işlemle birlikte dayanağı olan düzenleyici işlemin de iptalini isteyebilir. Yalnızca bireysel işleme dava açıp yönetmelik hükmünü tartışma dışında bırakmak, aynı sorunun tekrar etmesine yol açar.
Süre ve Usul Tuzakları
İdari yargıda dava açma süresi, işlemin yazılı bildirimi ile başlar. Akademik personel için sık görülen sorun, kararın kurum içi elektronik sistem üzerinden görülmesi ile resmi tebliğ tarihinin farklı olmasıdır. Ayrıca yönetmeliğin yayımlanmasından sonra uygulama işlemi tesis edildikçe düzenleyici işleme karşı dava hakkının yeniden doğabileceği kabul edilmektedir; bu nedenle yayım tarihi geçti şeklindeki peşin kabul her zaman doğru değildir. Sürenin durup durmadığı, yapılan başvurunun niteliğine göre değişir.
İlgili Personel İçin Öneriler
- Atama ve görevlendirme yazılarının tebliğ tarihini imza karşılığı belgeleyin.
- Kurul kararlarının tutanaklarına ve gündemine erişim talebinde bulunun.
- Bireysel işlemle birlikte dayanak hükmün de tartışılıp tartışılmayacağını baştan değerlendirin.
- Proje ve yayınlarda hak paylaşımını yazılı protokole bağlayın.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçeve sunmaktadır. Üniversite mevzuatında yönetmelik hükümleri kurumdan kuruma farklılık gösterdiğinden, dava veya başvuru öncesinde işleme ilişkin belgelerle birlikte hukuki görüş alınması önerilir.