Ekli liste ve haritada bilgileri ile güzergâhları yer alan doğal gaz boru hattı deplasesi ve bağlantı hattı projelerinin yapımı amacıyla bazı taşınmazların BOTAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına dair 7756 sayılı Karar, daha önce hiç kamulaştırma görmemiş parseller kadar, üzerinde zaten hat geçen taşınmazları da ilgilendirir. Deplase, mevcut bir hattın yerinin değiştirilmesi demektir ve bu, bazı malikler için ikinci kez kısıt anlamına gelebilir.
Deplasede Karşılaşılan Üç Farklı Durum
- Hat parselden tamamen çıkar: bu hâlde eski irtifakın tapu kaydından terkini gündeme gelir.
- Hat aynı parselde başka bir güzergâha kayar: eski şerh terkin edilirken yeni şerh tesis edilir.
- Parsel ilk kez kapsama girer: klasik irtifak kamulaştırması usulü işler.
Eski Şerh Kendiliğinden Silinmez
Uygulamadaki en yaygın ihmal, hat fiilen kaldırıldığı hâlde tapudaki irtifak şerhinin kütükte durmaya devam etmesidir. Kütükte görünen kısıt, taşınmazın satışında ve kredi işlemlerinde alıcı açısından caydırıcı olur. Bu nedenle deplase tamamlandıktan sonra malikin, ilgili idareye başvurarak fiilî durumun tespitini ve kaydın düzeltilmesini talep etmesi gerekir. Talep karşılıksız kalırsa yargı yoluna gidilebilir.
İkinci Kez Kısıtlanan Parsellerde Bedel
Güzergâh aynı parsel içinde kaydırıldığında, malik bakımından toplam etkilenen alan artmış olabilir. Böyle bir durumda yeni kurulan irtifakın bedeli bağımsız olarak hesaplanır; ancak dosyaya sunulacak asıl argüman, iki kısıt birlikte değerlendirildiğinde parselin kullanılabilir kısmının ne ölçüde daraldığıdır. Bu tabloyu göstermek için kısıt öncesi ve sonrası durumu karşılaştıran bir kroki hazırlanması etkili olur.
Bağlantı Hatlarına Özgü Ayrıntı
Bağlantı hatları ana iletim hattına göre daha kısa olmakla birlikte, çoğu zaman yerleşim ya da tesis yakınındaki değerli parsellerden geçer. Bu parsellerde arazinin nitelik tespiti, tarım arazisi kabulüyle yapılırsa gerçek değerin altında bir sonuç doğabilir. İmar durumu ve çevre kullanımına ilişkin belgelerin dosyaya erken aşamada sunulması bu riski azaltır.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. Deplase işlemleri hem eski hem yeni kayıt üzerinde sonuç doğurduğundan, tapu kaydınızın güncel hâlini inceleterek adım atmanız önerilir.