Artvin ili, Merkez ilçe, Çayağzı Mahallesinde bulunan bazı alanların riskli alan ilan edilmesine ilişkin 7758 sayılı Karar, bölgedeki taşınmazlar bakımından kentsel dönüşüm mevzuatının uygulanacağı anlamına gelir. Bu karar bir kamulaştırma kararı değildir; ancak mülkiyet üzerinde ciddi sonuçlar doğuran bir süreci başlatır.
Riskli Alan ile Riskli Yapı Aynı Şey Değildir
Riskli yapı tespiti tek tek binalar için yapılır ve yapının kendisinin taşıdığı riske dayanır. Riskli alan ilanı ise 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde bir bölgenin bütün olarak dönüşüme konu edilmesidir. Bu ayrım önemlidir: alan ilanında sağlam bir yapıya sahip olmak, tek başına süreç dışında kalmayı sağlamaz.
İlan Sonrasında Ne Olur?
- Alan sınırları içindeki taşınmazların tespiti yapılır ve tapu kayıtlarına ilgili belirtme işlenir.
- İdare ile malikler arasında uzlaşma görüşmeleri yürütülür; anlaşma sağlanan taşınmazlarda dönüşüm sözleşmeye bağlanır.
- Anlaşma sağlanamaması hâlinde kanunda öngörülen usuller devreye girer.
- Tahliye aşamasında hak sahiplerine kira yardımı gibi destekler söz konusu olabilir; başvuru koşulları idarenin duyurusundan takip edilmelidir.
Uzlaşma Görüşmesine Hazırlanmak
Uzlaşma aşamasında maliki bekleyen en büyük risk, taşınmazın değerini gösteren bağımsız bir veriye sahip olmadan masaya oturmaktır. Görüşme öncesinde taşınmazın konumu, yüzölçümü, kat ve bağımsız bölüm durumu ile çevredeki güncel emsal satışlar derlenmelidir. Ticari kullanımda olan yerlerde işyeri kaybının ayrıca gündeme getirilmesi gerekir. Sunulan teklifin hangi metotla hesaplandığını yazılı olarak istemek, sonraki aşamada dayanak oluşturur.
Yargı Yolu
Riskli alan ilanına ilişkin karar idari nitelikte olduğundan yargısal denetime tabidir. Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılacak iptal davalarında Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar ve idari yargıda dava açma süresi, İdari Yargılama Usulü Kanununda öngörülen genel süreye tabidir. Uygulamada dönüşüm hızlı ilerlediğinden, yürütmenin durdurulması talebinin süreç fiilen başlamadan ileri sürülmesi önem taşır.
Kiracılar Açısından
Alan içindeki taşınmazlarda oturan veya işyeri işleten kiracıların durumu maliklerinkinden farklıdır. Tahliye gündeme geldiğinde kira sözleşmesinin akıbeti, taşınma giderleri ve varsa işyeri devamlılığına ilişkin talepler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; dönüşüm süreçleri parsel bazında farklı ilerlediğinden, kendi taşınmazınıza ilişkin adımları belgelerinizle birlikte değerlendirmeniz gerekir.