Katma değer vergisi mükelleflerinin ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyeti, 3100 sayılı Kanun ile düzenlenmiş; uygulamanın ayrıntıları ise genel tebliğlerle belirlenmiştir. Seri No 64 ile getirilen açıklamalar, cihaz kullanımı, kayıt düzeni ve belge verme yükümlülüğü bakımından işletmelerin fiilen ne yapması gerektiğini gösterir. Aşağıda konu, denetimde en çok sorun çıkaran noktalar üzerinden ele alınmaktadır.
Yükümlülüğün kapsamı
Perakende satış yapan veya hizmet sunan KDV mükellefleri, satış belgesini ödeme kaydedici cihaz fişi ile vermek zorundadır. Fatura düzenlenen hâller, cihaz kullanımından muaf tutulan faaliyet türleri ve yeni nesil cihaz gereklilikleri bakımından işletmenin kendi faaliyet koduna karşılık gelen düzenlemeyi tespit etmesi ilk adımdır. Yanlış grup varsayımı, sonradan toplu ceza riski doğurur.
Denetimde en çok karşılaşılan tespitler
- Satış yapıldığı hâlde fiş verilmemesi veya eksik tutarla fiş düzenlenmesi
- Cihazın arızası süresince belge düzenine ilişkin usulün izlenmemesi
- Cihaz kayıt, ruhsat ve levha bilgilerinin güncel olmaması
- Günlük kapanış raporlarının düzenli alınmaması ve saklanmaması
- İşyeri nakli veya kapanışında cihazın mevzuata uygun şekilde çıkışının yapılmaması
Yaptırım tarafı
Belge düzenine aykırılıklar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'ndaki özel usulsüzlük hükümleri kapsamında değerlendirilir. Tekrarlanan aykırılıklarda cezaların birikmesi, işletmeler için asıl vergi yükünden ağır sonuçlar doğurabilir. Ayrıca tespitlerin bir kısmı, işyeri kapatma gibi idari tedbirlerin gündeme gelmesine de yol açabilir.
Tutanak imzalanırken dikkat
Denetim sırasında düzenlenen tutanak, sonraki aşamada temel delildir. Tutanakta yer alan tespitlere katılınmıyorsa, şerh düşülerek imzalanması ve karşı görüşün somut biçimde yazdırılması gerekir. İtiraz aşamasında sonradan ileri sürülen açıklamalar, tutanakla çelişiyorsa güç kaybeder.
İtiraz ve dava
Kesilen özel usulsüzlük cezasına karşı vergi mahkemesinde dava açılabileceği gibi, koşulları varsa cezada indirim veya uzlaşma yollarına da başvurulabilir. Sürenin ceza ihbarnamesinin tebliğiyle başladığı ve kaçırılması hâlinde cezanın kesinleşerek tahsil aşamasına geçtiği unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; cihaz ve belge düzenine ilişkin yükümlülükler faaliyet türüne göre farklılaştığından, uygulamayı mali müşavirinizle ve gerektiğinde hukuk danışmanınızla birlikte kontrol etmeniz önerilir.