İlaçlı yem, içerisine veteriner tıbbi ürün karıştırılmış yem anlamına gelir ve bu niteliği nedeniyle sıradan yem mevzuatından daha sıkı bir rejime tabidir. İlaçlı Yem Tebliği (Tebliğ No: 2005/12) de üretim, dolaşım ve kullanım aşamalarındaki şartları belirlemek üzere çıkarılmıştır. Bugün konu, çoğunlukla bir denetim tespiti ya da ürün geri çağırma süreci ile gündeme gelmektedir.
Neden ayrı bir rejim?
İlaçlı yemde risk yalnızca hayvan sağlığıyla sınırlı kalmaz; hayvansal ürün yoluyla insan sağlığına ve kalıntı sınırlarına uzanır. Bu nedenle üretimin izinli tesiste yapılması, karışım oranlarının belgelenmesi ve ürünün etiketinde kullanım talimatının açıkça gösterilmesi zorunlu tutulur. Alanın güncel kanunî çerçevesi 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile kurulmuştur.
Reçete ve izlenebilirlik
İlaçlı yemin veteriner hekim reçetesine bağlı olarak temin edilmesi, sorumluluk zincirinin en kritik halkasıdır. Uyuşmazlıkta şu sorular sırayla sorulur: reçete var mı, reçetedeki doz ile üretilen karışım örtüşüyor mu, ürün reçetede belirtilen sürüye mi verilmiş ve kalıntı arınma süresine uyulmuş mu? Bu zincirdeki her kopukluk, farklı bir kişiye sorumluluk yükleyebilir.
Zincirde kim, neden sorumlu olur?
- Üretici tesis: karışım oranı, çapraz bulaşma ve etiket bilgisi.
- Reçeteyi düzenleyen veteriner hekim: endikasyon ve doz seçimi.
- Dağıtıcı: reçetesiz satış ve saklama koşulları.
- Yetiştirici: kullanım talimatına ve arınma süresine uyum.
Yaptırım kararı geldiğinde
- Tutanakta hangi fiilin ve hangi mevzuat hükmünün esas alındığını tespit edin.
- Numune alma usulüne uyulup uyulmadığını, şahit numune bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Tebligat üzerinde gösterilen başvuru merciini ve süresini esas alın; idari para cezalarında başvuru yolu, cezayı öngören düzenlemeye göre değişebilir.
- Üretim ve satış kayıtlarını, tarih sırasıyla ve değiştirilmemiş hâliyle hazırlayın.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Gıda ve yem denetimlerinde süreler kısa ve numune usulüne ilişkin ayrıntılar sonuç üzerinde belirleyici olduğundan, tutanağı imzaladıktan hemen sonra hukuki destek almanız yararınıza olacaktır.