İşsizlik Sigortası Fonu gelirlerinin, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 48'inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen amaçlar için kullanılacak oranının artırılmasına ilişkin karar, doğrudan işçi ve işverene ödeme yapan bir düzenleme değildir; Fon kaynağının aktif işgücü hizmetlerine ne ölçüde aktarılabileceğini belirler. Bu nedenle etkisi, kursiyerlere ve işverenlere ulaşan program ve destek hacminde hissedilir.
Kararın İşlevi ve Dayanağı
4447 sayılı Kanun'un 48'inci maddesinin yedinci fıkrası, Fon gelirlerinin belirli bir bölümünün işgücünün istihdam edilebilirliğini artırmaya yönelik hizmetlerde kullanılmasına imkân tanır. Bu tür kararlarla söz konusu payın üst sınırı yükseltilir. Karar yalnızca oran belirlediğinden, bir kişiye doğrudan hak doğurmaz; hak, ilgili programa yapılan başvuru ve o programın kendi şartlarıyla doğar.
Hangi Programları Etkiler?
- Mesleki eğitim ve işbaşı eğitim programları
- Girişimcilik ve iş kurma yönlü destek uygulamaları
- İstihdam garantili kurs modelleri ve buna bağlı işveren yükümlülükleri
İşveren Tarafındaki Asıl Risk: Taahhüdün İhlali
İstihdam yükümlülüğü içeren programlarda işveren, katılımcıyı belirli bir süre çalıştırmayı taahhüt eder. Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, taahhüt süresi dolmadan yapılan çıkışlarda desteğin faiziyle birlikte geri istenmesidir. Çıkışın haklı nedene, işçinin istifasına veya devamsızlığına dayandığı hâllerde bu sonuç değişebilir; ancak bunun için fesih nedeninin belgeyle ortaya konulması gerekir. Bordro, devamsızlık tutanakları, fesih bildirimi ve tebliğ belgeleri baştan itibaren düzenli tutulmalıdır.
Katılımcı Açısından Dikkat Edilecekler
Programa katılan kişi bakımından devam zorunluluğu, sağlık raporlarının süresinde bildirilmesi ve program dışı çalışma yasağı en kritik başlıklardır. Ödemenin kesilmesi veya geri istenmesi yönündeki işlemler çoğu kez devam çizelgesine dayanır; bu nedenle imza çizelgesindeki hataların o dönemde yazılı olarak düzeltilmesi, sonradan yürütülecek bir itirazın temelini oluşturur.
Uyuşmazlık Çıktığında Yol Haritası
- Geri ödeme yazısının tebliğ tarihini ve yazıda gösterilen dayanağı kayıt altına alın.
- İdari başvuru yolunu, süre işlemeye devam ettiği için gecikmeden kullanın.
- Program sözleşmesi, taahhütname ve tebligat evrakının tamamının bir örneğini isteyin.
- Uyuşmazlığın niteliğine göre iş hukuku mu yoksa idari işlem denetimi mi gündemde olduğunu baştan belirleyin; yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybına yol açar.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. Fon kaynaklı destek programlarının şartları ve oranları dönemsel olarak değiştiğinden, başvuru veya geri ödeme aşamasında güncel ilan metni esas alınmalı ve gerektiğinde hukuki değerlendirme yaptırılmalıdır.