İki ili kapsayan, yüzlerce parseli etkileyen depolama ve boru hattı projelerinde hukuki sürecin en zayıf halkası çoğu zaman tebligattır. 8779 sayılı Karar kapsamındaki gibi geniş alanlı acele kamulaştırmalarda, malikin hakkını kaybetmesi genellikle esasa ilişkin bir eksiklikten değil; kendisine ulaşan bildirimin fark edilmemesinden kaynaklanır.
Tebligatın Ulaşmadığı Hâllerde Ne Olur
Kamulaştırma sürecinde bildirimler tapu kaydındaki adrese ve adres kayıt sistemine göre yapılır; ulaşılamayan hâllerde ilanen tebligat yoluna gidilebilir. Köyden ayrılmış, adres değişikliğini güncellememiş ya da miras yoluyla paydaş olmuş kişiler, süreci ancak taşınmaza girildiğinde öğrenebilmektedir. Böyle bir durumda ileri sürülmesi gereken ilk husus, tebligatın usulüne uygun yapılmadığı ve sürelerin işlemeye başlamadığıdır.
Mirasçılı ve Paylı Taşınmazlarda Özel Sorunlar
- İntikali yapılmamış taşınmazlarda bedelin kime ve nasıl ödeneceği sorunu
- Paydaşlardan yalnızca birine yapılan bildirimin diğerlerini bağlamaması
- Vekâletnamelerin kapsamının kamulaştırma işlemlerini kapsayıp kapsamadığı
- Yurt dışında yaşayan paydaşlara yapılacak bildirimlerde ek süre ihtiyacı
Bu nedenle sürecin başında veraset ilamının alınması ve intikalin tamamlanması, bedelin tahsilini de hızlandırır.
Aynı Anda Yürüyen İki Dosyayı Ayırmak
Malikin karşısında iki ayrı süreç bulunur: kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğunun tartışıldığı idari yargı dosyası ve bedelin belirlendiği asliye hukuk mahkemesi dosyası. Bunlar farklı mahkemelerde, farklı takvimlerle yürür. Duruşma, keşif ve rapor itiraz süreleri tek bir takvimde birleştirilmezse, biri lehe sonuçlanırken diğerinde süre kaçırma riski doğar.
Erken El Koymadan Sonra Alınacak Kayıtlar
- Taşınmaza girilmeden önceki hâli tarihli fotoğraf, drone görüntüsü veya tespit tutanağıyla belgelenmelidir.
- Ekili ürün, ağaç ve sulama tesisleri sayımla kayda geçirilmelidir.
- Şantiye faaliyetinin komşu parsellere verdiği zarar ayrıca tespit ettirilmelidir.
- İdareyle yapılan tüm görüşmelerin yazılı iz bırakması sağlanmalıdır.
Uzlaşma Görüşmesine Nasıl Hazırlanılır
İdarenin sunduğu bedel teklifi, çoğu zaman değer unsurlarının tamamını içermez. Görüşmeye gitmeden önce bağımsız bir değerleme çalışması yaptırmak, kısmi kamulaştırma varsa kalan kısımdaki değer kaybını hesaplatmak ve teklifi yazılı olarak almak, hem uzlaşma hem de olası yargılama bakımından güçlü bir zemin oluşturur.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; parselin konumu, pay durumu ve projenin aşaması sonucu değiştirdiğinden, size ulaşan ilk bildirimle birlikte dosyanızın incelenmesi yerinde olur.