Pazar-Ardeşen ayrımı ile Çamlıhemşin ve Ayder arasındaki il yolu projesi kapsamında bazı taşınmazların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Yol kamulaştırmalarının en belirgin özelliği, taşınmazın tamamının değil çoğu zaman bir şeridinin alınmasıdır. Asıl uyuşmazlık da genellikle geriye kalan kısımda doğar.
Kısmi Kamulaştırmada Asıl Mesele Geriye Kalan Alandır
Bir parselin ortasından ya da kenarından geçen yol güzergâhı, geride kullanılamayacak büyüklükte veya biçimde bir alan bırakabilir. Böyle hâllerde yalnızca alınan metrekare üzerinden hesaplanan bedel gerçek zararı karşılamaz. Kalan kısmın değer kaybının ayrıca hesaplanması, hatta bütünlüğünü yitirdiği ölçüde taşınmazın tamamının kamulaştırılmasının talep edilmesi gündeme gelebilir.
Dağlık Arazide Ölçüm ve Ulaşım İtirazları
- Eğimli arazide alınan alanın yatay izdüşümü ile fiili yüzey ölçümü arasındaki fark rapora yansıtılmalıdır.
- Yol kotunun yükselmesi veya alçalması, kalan parselin yola cephesini ve girişini fiilen ortadan kaldırabilir.
- Dere yatağı, menfez ve istinat duvarı çalışmalarının komşu parselde yarattığı etki kayıt altına alınmalıdır.
- Çay bahçesi, fındıklık ve dikili ağaçlarda sayım tutanağı bedelin en tartışmalı kalemidir.
Fiili Çalışma Başlarsa Ne Yapılmalı
Kamulaştırma kararı bulunsa bile, mahkemece el koymaya izin verilmeden yapılan fiili müdahaleler ayrı bir hukuki sorun yaratır. Böyle durumlarda çalışmanın başladığı tarihin belgelenmesi, tespit talebiyle mahkemeye başvurulması ve idareye yazılı bildirimde bulunulması gerekir. Kamulaştırmasız el atma iddiasının temeli bu tarih ve belgelerdir; sonradan üretilen anlatım delil değeri taşımaz.
Turizm Değeri Olan Bölgelerde Bedel Tartışması
Ayder ve çevresi gibi turizm hareketliliği yüksek yörelerde, taşınmazın yalnızca tarımsal gelirine bakılarak yapılan hesap eksik kalabilir. Bölgedeki gerçekleşmiş satışlar ve taşınmazın imar durumu birlikte değerlendirilmediğinde ortaya çıkan bedel, piyasa gerçeğinden uzaklaşır. Bu nedenle rapora itirazda karşılaştırma verilerinin belgeye dayandırılması önemlidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Güzergâhın parselinizi hangi açıyla kestiği ve kalan alanın kullanılabilirliği dosyaya özgü teknik bir sorun olduğundan, keşif öncesinde hukuki ve teknik destekten yararlanmanız faydalı olur.