Susurluk RES elektrik üretim tesisinin kapasite artışının sağlanması amacıyla Balıkesir ilinde bulunan bazı taşınmazların EPDK tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 9586 sayılı Karar, yeni bir tesis kurulmasına değil, mevcut tesisin genişletilmesine dayanır. Bu ayrım, malikin ileri sürebileceği itirazların içeriğini değiştirir.
Kapasite artışı kamulaştırmalarına özgü durum
Mevcut santralin büyütülmesinde, çoğu zaman aynı bölgede daha önce kamulaştırma yapılmış olur. Bu durumda gündeme gelen sorular şunlardır: yeni alınacak alan gerçekten kapasite artışının zorunlu sonucu mudur, yoksa önceki kamulaştırmada eksik bırakılmış bir bölümün sonradan tamamlanması mıdır? İkinci ihtimalde, taşınmazın önceki süreçte edindiği hukuki durum ve o dönem yapılan tespitler dosyaya taşınmalıdır.
Kapsam itirazı: parselin gerçekten gerekli olup olmadığı
Kamulaştırmada ölçülülük, alınacak alanın amaç için gerekli olanla sınırlı tutulmasını gerektirir. Malik açısından savunulabilir itiraz başlıkları şunlardır:
- Türbin yeri, şantiye alanı ve servis yolunun daha az zarar doğuracak biçimde konumlandırılabilecek olması.
- Kamulaştırılan alanın, projede gösterilen ihtiyaçtan fazla olduğunun teknik veriyle ortaya konulması.
- Mülkiyetin tamamının alınması yerine irtifak hakkı kurulmasının yeterli olabileceği hâller.
- Aynı parselde daha önce kurulmuş irtifakın yeni talebi karşılayıp karşılamadığı.
Adli ve idari süreçlerin eşzamanlı yürütülmesi
Acele kamulaştırma kararına karşı idari yargıda iptal istemiyle dava açılabilirken, idare paralel olarak adli yargıda el koyma ve ardından bedel tespiti ile tescil talebinde bulunur. İptal davasının açılmış olması bedel sürecini kendiliğinden durdurmadığından, malikin her iki dosyada da aynı anda etkin biçimde savunma yapması gerekir. Duruşma ve rapor itiraz tarihlerinin ortak bir takvimde izlenmesi, en sık yaşanan süre kaybını önler.
Bedel tarafında dikkat edilecek kalemler
- Zeytinlik, meyve bahçesi veya benzeri özel nitelikli alanlarda ağaç sayısı ve yaşının doğru tespiti.
- Servis yolu geçişinin kalan alanda yarattığı bölünme etkisi.
- Şantiye kullanımı nedeniyle geçici olarak kullanılamayan alanların ayrıca değerlendirilmesi.
- Rapordaki birim değerlerin, yakın dönem resmî kayıtlı emsallerle karşılaştırılması.
Paydaşlı taşınmazlarda dikkat
Kırsal alandaki parsellerde paylı mülkiyet ve tamamlanmamış miras intikalleri yaygındır. Paydaşlardan yalnızca bir kısmının süreci takip etmesi, diğerlerinin bedele ilişkin haklarını kullanmasını zorlaştırabilir; ödeme bloke hesapta bekler ve zaman içinde hak sahipliğinin ispatı güçleşir. Bu nedenle veraset belgesi ve intikal işlemlerinin erken tamamlanması pratik bir zorunluluktur.
Bu yazı yalnızca genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Kapasite artışının kapsamı ve parselinizin projedeki konumu dosyaya göre değiştiğinden, bildirim aldığınızda süresi içinde hukuki değerlendirme almanız önerilir.