Veri ihlali ve platform üzerinden gerçekleşen hukuka aykırı erişim olaylarında (TCK 243-245), zararın büyümesini önlemek kadar önemli olan şey, olayın kaybolmadan önce delillendirilmesidir. Dijital iz saniyeler içinde silinebildiğinden, platform başvurusu ile ceza şikâyeti çoğu zaman eşzamanlı yürütülmelidir. 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu alanda başvuru mercilerini ve yükümlülükleri belirler.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
İhlal fark edildiğinde öncelik, oturum kayıtları, erişim logları, uyarı e-postaları ve ekran görüntülerinin kaybolmadan sabitlenmesidir. Uygulamada delil eksikliğinin başlıca nedeni, mağdurun önce hesabı "temizlemeye" çalışıp ardından şikâyete başvurmasıdır; oysa değiştirilen her ayar bir delili yok edebilir.
Delili Kaybettiren Tipik Hatalar
- Şüpheli e-posta ve mesajların silinmesi veya iletildikten sonra asıllarının kaybolması
- Ekran görüntülerinin tarih-saat ve URL bilgisi olmadan alınması
- Platformdan log talep edilmeden hesabın kapatılması
- Ödeme veya yetkisiz işlem varsa banka/işlem kayıtlarının derlenmemesi
Platform Başvurusu ile Ceza Yolunun Ayrımı
Platforma yapılan içerik kaldırma veya erişim engelleme başvurusu, failin cezalandırılmasını sağlamaz; ceza şikâyeti ise içeriğin teknik olarak korunmasını her zaman garanti etmez. Bu nedenle iki yol paralel yürütülür: platformdan içeriğin ve logların korunması istenirken, yetkili birime suç duyurusu yapılır. KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ise kişisel verinin akıbetine yönelik ayrı bir haktır.
Delili Doğrulanabilir Kılma
Dijital delilin mahkemede değer taşıması için elde ediliş biçiminin izlenebilir olması gerekir. Kimden, ne zaman ve hangi yöntemle alındığı belirsiz bir ekran görüntüsü, içeriği doğru olsa bile tartışmaya açıktır. Mümkün olduğunda noter tespiti veya bağımsız teknik tespit yoluna başvurmak, delilin ispat gücünü artırır.
Genel Uyarı
Siber olaylarda hız ve kayıt disiplini, sonucu doğrudan etkiler. Delili önce koruyup sonra harekete geçmek, telafisi güç kayıpları önler. Her olayın teknik yapısı farklı olduğundan, somut ihlalinize özel başvuru sırasını bir hukukçuyla planlamanız yararlı olacaktır.