Deepfake ve manipüle edilmiş dijital içerikler, hem kişilik haklarını hem de ceza hükümlerini ilgilendiren melez bir alandır. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 ve KVKK çerçevesinde, bu tür içeriklerde asıl mesele delilin bütünlüğünü koruyarak toplanmasıdır. Bu rehber, delil zinciri odaklı usul planını ele alır.
Dijital Delilin Kırılganlığı
Sahte ses veya görüntü içeren bir dosya, kolayca silinebilir, değiştirilebilir veya erişimi engellenebilir. Bu yüzden içerikle karşılaşıldığı anda, kaybolmadan önce tespit ve kayıt altına alınması gerekir. Ekran görüntüsü tek başına genellikle yetersizdir; içeriğin bağlamı ve kaynağı da belgelenmelidir.
- İçeriğin bulunduğu adres (URL) ve erişim tarihi
- Yayının kaynağı ve yayılma zinciri
- Mümkünse resmî tespit ve yedekleme kaydı
Delil Zincirinin Korunması
Delilin mahkemede değer taşıması, elde edildiği andan sunulduğu ana kadar kesintisiz ve değiştirilmemiş kalmasına bağlıdır. Zincirdeki bir kopukluk, içeriğin sonradan üretilmiş olabileceği savunmasına kapı aralar. Hukuka aykırı yolla elde edilen delilin ise ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Usul ve Zamanlama
- İçerik, kaybolmadan önce tespit ve yedekleme yoluyla kayda alınır.
- Erişimin engellenmesi/içeriğin kaldırılması için başvuru yapılır.
- Suç duyurusu ve kişilik haklarına dayalı talepler değerlendirilir.
- Teknik inceleme için uzman/bilirkişi görüşü talep edilir.
Erişim Engeli ve Ceza Yolunun Birlikte İşlemesi
İçeriğin yayından kaldırılmasına yönelik hızlı bir başvuru, mağduriyeti sınırlar; ancak bu, faile yönelik ceza sürecinin yerine geçmez. İki güzergâhın paralel yürütülmesi, hem zararın büyümesini durdurur hem de delilin sıcağı sıcağına korunmasını sağlar.
Değerlendirme
Deepfake dosyalarında sonuç, delilin ne kadar erken ve zincir bütünlüğü korunarak toplandığına bağlıdır. Gecikme, içeriğin kaybolmasıyla telafisi güç kayıplar doğurur. Her olayın teknik ve olgusal yapısı farklı olduğundan, adım atmadan önce bir hukuk profesyoneline danışmanız yerinde olur.