Bir idari işlemle hakkı ihlal edilen kişinin elindeki en güçlü araç iptal davasıdır; ancak bu dava katı bir süreye bağlıdır. Bu rehber İYUK ekseninde iptal davasının süre hesabını ve ön koşullarını açıklar.
Sürenin Başlangıcı
İptal davasında dava açma süresi kural olarak işlemin yazılı bildiriminden itibaren işler. Sürenin doğru hesabı için tebliğ tarihinin belgelenmesi şarttır; ilan yoluyla duyurulan işlemlerde başlangıç anı farklı belirlenebilir. Süre kamu düzenindendir ve mahkemece resen dikkate alınır.
Dava Öncesi İdari Başvuru Seçeneği
İlgili, dava süresi içinde üst makama veya işlemi yapan makama başvurarak işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini isteyebilir. Bu başvuru işlemeye başlayan süreyi durdurur; başvurunun reddedilmesi ya da yanıtsız kalması halinde kalan süre yeniden işlemeye başlar. Bu mekanizma, dava açmadan çözüm arayanlar için önemli bir imkândır.
İptal Sebepleri
- Yetki — işlemi yapan makamın buna yetkili olmaması
- Şekil — zorunlu usul ve biçim kurallarına uyulmaması
- Sebep — dayanılan maddi olgunun gerçekte bulunmaması
- Konu ve maksat — işlemin hukuka veya kamu yararına aykırı sonuç doğurması
Yürütmenin Durdurulması
İptal davası tek başına işlemin uygulanmasını durdurmaz. Telafisi güç zararlar ve açık hukuka aykırılık bir arada bulunuyorsa, dilekçede yürütmenin durdurulması ayrıca ve gerekçeli olarak talep edilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. İşlemin türü ve bildirim biçimi süreyi değiştirebileceğinden, işlemi öğrendiğinizde gecikmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.