İdarenin işlem ya da eyleminden doğan zararın giderilmesi için açılan tam yargı davası, iki ayrı ağırlığı aynı anda taşır: dava açma süresine uyum ve zararın miktar olarak ispatı. İYUK, VUK ve 6183 sayılı Kanunun uygulama alanına giren uyuşmazlıklarda, idari dava açma süresi kural olarak otuz gündür ve bu süre kaçırıldığında zararın büyüklüğü sonucu değiştirmez.
Sürenin Başladığı Anı Doğru Saptamak
İşleme dayalı dosyalarda süre, işlemin yazılı bildirimiyle işlemeye başlar. Eyleme dayalı dosyalarda ise zararın ve failin öğrenilmesi anı belirleyicidir; bu tür durumlarda önce idareye başvurulması gereği ve başvuruya verilen cevabın ya da cevapsız geçen sürenin nasıl değerlendirileceği ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ zarfının, elektronik bildirim kaydının veya evrak giriş kaşesinin saklanması, süre tartışmasında en güçlü delildir.
Zararı Kalem Kalem Yazmak
- Fiili zarar: onarım, tedavi, yeniden temin gibi belgelenebilir harcamalar
- Yoksun kalınan kazanç: kesintiye uğrayan gelirin dönemsel karşılaştırmayla gösterilmesi
- Manevi zarar: olayın kişilik değerleri üzerindeki etkisinin somut anlatımı
- Faiz başlangıcı: hangi tarihten itibaren talep edildiğinin ve dayanağının açıkça yazılması
Talep sonucu belirsiz bırakıldığında ıslah ihtiyacı doğar ve bu da ek süre ve harç sorunları yaratır. Bu nedenle miktar, dosyadaki belgelerle desteklenebilecek en gerçekçi seviyede kurulmalıdır.
İdari Dosyanın Getirtilmesi ve Bilirkişi
Zararın idareye yüklenebilmesi için hizmetin kuruluşunda, işleyişinde veya denetiminde bir aksaklık bulunduğunun gösterilmesi gerekir. Bu noktada işlem dosyasının tamamının mahkemece getirtilmesi talebi, savunmaya karşı verilecek cevapların dayanağını oluşturur. Teknik değerlendirme gerektiren dosyalarda bilirkişiye sorulacak soruların dava dilekçesinde önerilmesi, incelemenin dağılmasını önler.
Yürütmenin Durdurulması ile İlişki
Zararın devam ettiği hallerde, iptal talebiyle birlikte yürütmenin durdurulması istenmesi, sonradan doğacak kayıpları sınırlayabilir. Talebin gerekçesi soyut ifadelerle değil, telafisi güç sonucun hangi somut veriyle ortaya çıktığı gösterilerek yazılmalıdır.
Kısa Uyarı
Tam yargı davalarında süre, çoğu zaman esasa girilmeden dosyayı kapatan tek başlıktır. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; başvuru yolu ve süre hesabı uyuşmazlığın türüne göre değişebildiğinden, elinizdeki tebligat evrakıyla birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.