Tam yargı davası, idari işlem veya eylem nedeniyle doğan zararın giderilmesi istemidir. İptal davasından farklı olarak burada iki ayrı halka vardır: zararın doğduğu an ve idareye yapılan başvurunun sonucu. İYUK, VUK ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklarda bu zincirin doğru kurulması, davanın esasa girip girmemesini belirler.
Eylem mi, İşlem mi?
Zarar bir idari işlemden doğuyorsa, işlemin bildirimini izleyen dava açma süresi içinde doğrudan tam yargı davası açılabilir; iptal davasıyla birlikte veya iptal kararından sonra açılması da mümkündür. Zarar bir idari eylemden doğuyorsa önce idareye başvurmak zorunludur. Bu başvuru, eylemi ve zararı öğrenmeden itibaren işleyen bir yıllık ve her halde eylem tarihinden itibaren işleyen beş yıllık süre içinde yapılmalıdır. Ayrım yanlış kurulduğunda dava, esas incelenmeden usulden reddedilir.
Otuz Günlük Halkanın Yeri
İdareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu noktada iki hata yaygındır: cevap beklenirken sürenin işlemeye başladığının fark edilmemesi ve otuz günlük süre dolduktan sonra gelen cevabın yeni bir süre başlattığının sanılması. Başvuru dilekçesinin kayda giriş tarihi bu nedenle mutlaka belgelenmelidir.
Zararın İspatı
- Maddi zararı gösteren fatura, ekspertiz, onarım bedeli ve gelir kaybı hesabı
- Zarar ile idari faaliyet arasındaki nedensellik bağını kuran teknik rapor veya tutanak
- Olay yerine ilişkin tarihli fotoğraf, kolluk tutanağı ve tanık bilgileri
- Manevi tazminat isteniyorsa, olayın kişide doğurduğu sonuçları gösteren belgeler
- Kusursuz sorumluluk halleri ileri sürülüyorsa, hizmetin niteliğine ilişkin mevzuat dayanağı
Dilekçe Kurgusunda Dikkat Edilecekler
- Talep edilen tutarı kalem kalem gösterin; ıslah imkânını gözeterek fazlaya ilişkin hakkı saklı tutun.
- Faizin başlangıç tarihini ve türünü açıkça belirtin.
- Hizmet kusuru ile kusursuz sorumluluk gerekçelerini ayrı başlıklarda kurun.
- Aynı olayla ilgili adli yargıda derdest bir dosya varsa bunu dilekçede bildirin.
- Tebligat adresini güncel tutup, ara kararların gereği için verilen süreleri takvime işleyin.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Zararın kaynağı, idarenin faaliyet alanı ve öğrenme tarihi hesabı değiştirebileceğinden, elinizdeki belgelerle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.