İdarenin işlem veya eyleminden doğan zararın karşılanması için açılan tam yargı davası, iptal davasından farklı bir hazırlık gerektirir: burada tartışma yalnızca hukuka aykırılık üzerinde değil, zararın varlığı ve miktarı üzerinde de yürür. İYUK'un yazılı yargılama esası nedeniyle dosya çoğunlukla evrak üzerinden incelenir; bu da duruşma talebini ve dilekçenin içeriğini kritik hale getirir. VUK ve 6183 kapsamındaki uyuşmazlıklarda da benzer bir titizlik gerekir.
Dava Öncesi İdareye Başvuru
Zararın idari eylemden kaynaklandığı hallerde, dava açılmadan önce idareye başvurulması gerekir. Bu başvuru bir formalite değildir: talebin kapsamı, zararın hangi tarihte öğrenildiği ve istenen tutar burada ortaya konur. Başvurunun kayda giriş tarihi belgelenmelidir; hem cevap süresi hem de dava süresi bu tarihe bağlanır. Cevap verilmemesi de bir sonuç doğurur ve süreci başlatır.
Dilekçede Zararı Kalem Kalem Göstermek
Tam yargı dilekçesinin gövdesi, zarar kalemlerinin dökümüdür. Genel ifadelerle yazılmış talepler, incelenebilir olmaktan uzaklaşır.
- Zararı doğuran işlem veya eylem tarihiyle birlikte tanımlanır.
- İdarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğu ayrıca gerekçelendirilir.
- Maddi zarar kalemleri belge ekleriyle ayrı ayrı listelenir.
- Manevi zarar için olayın kişisel sonuçları somut olarak açıklanır.
- Faizin türü ve başlangıç tarihi talep edilir.
Duruşma Talebi ve Hazırlığı
Duruşma talebi dilekçede açıkça belirtilmelidir; sonradan istenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Duruşmanın yararlı olduğu dosyalar genellikle olayın oluşuna ilişkin tartışmanın yoğun olduğu, teknik raporun sonucu belirlediği veya idarenin savunmasında yeni bir olgu ileri sürdüğü dosyalardır. Duruşmaya hazırlanırken sözlü açıklamanın dilekçenin tekrarı olmaması, dosyadaki belirli sayfa ve belgelere gönderme yapması beklenir. Dosyanın kalabalık olduğu hallerde kısa bir zaman çizelgesi hazırlamak, anlatımı toparlar.
Keşif, Bilirkişi ve Karara Karşı Yol
Zararın miktarı teknik incelemeyle belirlenecekse, incelenmesi istenen hususların dilekçede sorular halinde sıralanması gerekir. Rapor geldiğinde itiraz, rapordaki tespitlere maddeler halinde bağlanmalı ve süresi içinde verilmelidir. Karar aleyhe çıkarsa istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi tebliğ tarihinden itibaren işler; bu aşamada yeni bir anlatım yerine, kararın hangi noktada dosya kapsamıyla çeliştiğinin gösterilmesi beklenir. Yürütmenin durdurulması talebi varsa, bunun ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir.
Bilgilendirme
İdari yargıda süreler ve dilekçe usulü sonucu doğrudan etkiler; biçimsel bir eksiklik esas incelemeye geçilmesini engelleyebilir. Bu metin genel bir yol haritası sunar, dosyanızın kendine özgü koşulları için hukuki değerlendirme almanız gerekir.