Bir veri ihlali öğrenildiğinde ilgili kişinin elindeki en kırılgan iki unsur zaman ve kayıttır. KVKK (6698) kapsamında veri sorumlusuna başvuru ile Kurula şikâyet arasındaki süre zinciri, ihlali gösteren delillerin toplanma hızını doğrudan belirler. Bu rehber, başvuru süresi ekseninde kurulan bir ispat planına odaklanır.
Süre Zincirini Doğru Kurmak
Kanun ilgili kişiye önce veri sorumlusuna başvurma yükü getirir; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır. Cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyet yolu kullanılabilir. Buradaki asıl tehlike, sürenin çoğu zaman ilgilinin fiilen öğrendiği ana göre tartışılmasıdır. Bu nedenle öğrenme anını belgeleyen kayıt, dosyanın en değerli delilidir.
Öğrenme anını gösteren kayıtlar
- Veri sorumlusundan gelen ihlal bildiriminin başlık bilgileriyle birlikte alınmış çıktısı
- KEP veya noter kanalıyla yapılan başvurunun teslim kaydı
- Çağrı merkezi referans numarası ve tarih içeren ekran görüntüleri
- Kamuya yapılan ihlal duyurusunun tarihli örneği
İhlalin Kendisi Nasıl İspatlanır
İlgili kişi kural olarak veri sorumlusunun sistem içi kayıtlarına erişemez. Bu bilgi asimetrisini aşmanın yolu, ulaşılabilen dolaylı delilleri tutarlı bir zincire dönüştürmektir: sızan veri kümesinde hangi alanların yer aldığı, kişiye özgü hangi bilgilerin üçüncü kişilerde göründüğü, ihlalden sonra gelen olağandışı çağrı ve mesajların zaman damgaları. 5651 kapsamında tutulan erişim kayıtları ile hizmet sağlayıcı yazışmaları da olayın teknik izini destekleyebilir.
Süre Kaybı Riskini Yönetmek
- İhlali öğrendiğiniz günü, kaynağını göstererek yazılı biçimde sabitleyin.
- Başvuruyu, cevabın tarihini kanıtlayacak bir kanaldan gönderin; sözlü kanalı tek başına kullanmayın.
- Veri sorumlusunun sessiz kalması ihtimali için şikâyet takvimini baştan işaretleyin; cevap beklerken süre işlemeye devam eder.
- Zararınıza ilişkin belgeleri, şikâyetten bağımsız olarak tazminat yolunun zamanaşımını da düşünerek biriktirin.
Talep Metnini Delille Hizalamak
Başvuru dilekçesinde soyut bir ihlal iddiası yerine, hangi verinin hangi tarihte hangi işleme faaliyetiyle açığa çıktığını sorun. Silme, yok etme, aktarımın üçüncü kişilere bildirilmesi ve işlemenin sınırlandırılması taleplerini ayrı kalemler hâlinde yazın; böylece kısmi cevap alındığında hangi talebin karşılanmadığı tartışmasız kalır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. İhlalin kapsamı, verinin türü ve başvuru tarihleri sonucu değiştirebileceğinden, kendi dosyanız için bir hukukçuyla ayrıntılı değerlendirme yapmanız yerinde olur.