Kişisel veri ihlallerinde en sık yapılan hata, doğrudan Kurula şikâyet dilekçesi göndermektir. KVKK sistemi kademeli kurulmuştur: önce veri sorumlusuna başvurulur, ancak bundan sonra Kurul yolu açılır. Bu kademeyi atlayan başvurular usulden geri çevrilebilir ve arada işleyen süreler ilgili kişi aleyhine sonuç doğurur. Bu rehber 6698 ve 5651 çerçevesinde başvuru takvimini ve karar ölçütlerini ele alır.
Kademeli Başvuru Yolu
- İhlalin öğrenildiği tarih ve öğrenmeyi sağlayan belge kayıt altına alınır.
- Veri sorumlusuna yazılı veya kayıtlı elektronik yolla, talep konusu açıkça belirtilerek başvuru yapılır.
- Veri sorumlusunun cevabı beklenir; cevap süresi kural olarak otuz gündür.
- Cevap yetersizse veya hiç verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet edilir.
- Kurul kararına karşı idari yargı yolu ve ayrıca genel hükümlere göre tazminat talebi gündeme gelebilir.
Süre Hesabında Kritik Noktalar
Kurula şikâyet, veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesinden itibaren belirli bir süre içinde ve her hâlde ilk başvuru tarihinden itibaren daha uzun bir üst süre içinde yapılmalıdır. Bu iki süre birlikte işlediğinden, veri sorumlusu cevap vermeden beklemek de risklidir. Başvurunun tarihini ispatlayacak gönderi kaydı bu nedenle dosyanın en kıymetli belgesidir.
Başvuru Dosyasını Güçlendiren Kontroller
- Hangi kişisel verinin, hangi tarihte, hangi mecrada ifşa edildiği tek tek yazıldı mı?
- Veri sorumlusunun kimliği ve iletişim kanalı VERBİS kaydından doğrulandı mı?
- Talep; silme, yok etme, düzeltme veya üçüncü kişilere bildirim şeklinde net mi belirlendi?
- Ekran görüntüleri ve bağlantılar, içeriğin yayından kalkma ihtimaline karşı arşivlendi mi?
- İhlal bildirimi ilgiliye ayrıca yapılmışsa bu bildirimin tarihi saklandı mı?
Kurul Yolu ile Yargı Yolu Arasındaki Tercih
Şikâyet yolunun avantajı, idari yaptırım tehdidi altında veri sorumlusunun çoğu zaman içeriği hızla kaldırmasıdır. Ancak Kurul kararı, uğranılan manevi zararı doğrudan tazmin etmez. Amaç yayılan içeriğin durdurulmasıysa, aynı anda 5651 kapsamında erişimin engellenmesi talebi daha hızlı sonuç verebilir. Amaç zararın giderilmesiyse hukuk mahkemesinde tazminat davası planlanmalıdır. Veri sorumlusundan gelen sulh teklifi değerlendirilirken, verinin üçüncü kişilerde kalmaya devam edip etmediği mutlaka sorgulanmalıdır; teklif yalnızca ödeme içeriyor ancak silme taahhüdü içermiyorsa ihlal sürüyor demektir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. İhlalin niteliği, verinin özel nitelikli olup olmadığı ve mecranın yurt dışında bulunması süreci değiştirir; başvuru metnini göndermeden önce hukuki değerlendirme almanız isabetli olur.