Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar arasında terekede elbirliği mülkiyeti doğar. Paylaşımda anlaşma sağlanamazsa, 4721 sayılı TMK kapsamında ortaklığın giderilmesi ve miras paylaşımı davaları gündeme gelir. Usul HMK'ya tabidir. Bu rehber, terekenin paylaşımında en çok karşılaşılan ihtilafları ele alır.
Elbirliği Mülkiyetinden Paya Geçiş
Miras ortaklığında mirasçılar, tereke üzerinde birlikte hak sahibidir ve kural olarak tek başına tasarrufta bulunamaz. Paylaşımın ilk adımı çoğu zaman bu elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi veya doğrudan taksimidir. Anlaşma yoksa, mahkeme yoluyla paylaşım istenir.
Denkleştirme ve İadenin Rolü
Miras bırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmalar, paylaşımda denkleştirme (iade) konusunu doğurabilir. Bu kazandırmaların terekeye eklenip eklenmeyeceği, paylaşımın adil kurulması açısından belirleyicidir.
- Miras bırakanın sağlığında yaptığı devir ve bağışlar
- Mirasçılara farklı zamanlarda yapılan kazandırmalar
- Terekeye dahil taşınır ve taşınmazların dökümü
- Borç ve alacakların tereke içindeki durumu
Saklı Pay ve Tenkis
Miras bırakanın tasarrufları, yasal mirasçıların saklı payını zedeliyorsa tenkis gündeme gelebilir. Bu talep, saklı pay sahibi mirasçının payının hesaplanmasını ve aşan kısmın indirilmesini gerektirir. Tenkis talepleri süreye bağlı olduğundan zamanlama önem taşır.
Paylaşımda Uzlaşma Seçeneği
Mirasçılar dilerse paylaşımı kendi aralarında bir sözleşmeyle gerçekleştirebilir. Uzlaşmayla yapılan paylaşım, hem süreci kısaltır hem de aile içi ilişkileri korur; anlaşmanın kapsamı ve tüm mirasçıları kapsaması ise geçerlilik açısından gözetilmelidir.
Buradaki bilgiler geneldir. Terekenin paylaşımı ve denkleştirme değerlendirmesi mirasın kendine özgü unsurlarına göre değiştiğinden, somut durumda profesyonel hukuki destek alınması önerilir.