Miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı kazandırmalar, mirasçıların yasal olarak korunan saklı payını zedeleyebilir. Bu durumda saklı paylı mirasçının başvurabileceği yol tenkis davasıdır. Rehber, TMK ve HMK çerçevesinde tenkis talebinin mantığını ve süre bilincini ele alır.
Saklı Pay ve Tasarruf Özgürlüğü
Miras bırakan, malvarlığı üzerinde tasarruf özgürlüğüne sahiptir; ancak bu özgürlük, saklı paylı mirasçıların korunan payı ile sınırlıdır. Tenkis, saklı payı aşan kazandırmaların bu sınıra çekilmesini sağlar. Amaç kazandırmayı tümüyle ortadan kaldırmak değil, saklı payı ihlal eden kısmı gidermektir.
Hangi Kazandırmalar Tartışılır
- Ölüme bağlı tasarruflarla yapılan kazandırmalar
- Sağlararası yapılmış olup saklı payı zedeleyen devirler
- Görünürde satış olduğu hâlde bağış niteliği taşıdığı ileri sürülen işlemler
Terekenin Tespiti
Tenkis hesabı, öncelikle terekenin doğru saptanmasına dayanır. Miras bırakanın ölüm anındaki malvarlığı, borçları ve daha önce yaptığı kazandırmalar birlikte değerlendirilir. Bu tespit yapılmadan tenkis oranı sağlıklı hesaplanamaz; bu nedenle tereke tespiti çoğu dosyada ilk adımdır.
Süre Bilinci
Tenkis talebi, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesine ve mirasın açılmasına bağlı sürelere tabidir. Bu sürelerin hak düşürücü nitelikte olabileceği göz önünde tutulmalı; öğrenme anının belgelenmesi ve dava zamanının planlanması önem taşır. Sürenin kaçırılması, esasa girilmeden talebin reddine yol açabilir.
Miras uyuşmazlıkları, aile içi kazandırmaların geçmişine ve terekenin yapısına göre farklılaşır. Bu içerik genel bilgilendirmedir; saklı payınıza ilişkin somut hesap ve süre değerlendirmesi için hukuki destek alınması önerilir.