Tenkis davası, miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalarla yasal mirasçıların saklı payını zedelemesi hâlinde bu payı yeniden dengelemeye yarar. Rehber, TMK ve HMK çerçevesinde saklı pay korumasının işleyişini pratik yönleriyle açıklar.
Saklı Pay Kimlere Tanınır
Saklı pay, mirasçının yasal miras payının kanunla korunan asgari bölümüdür. Altsoy ve sağ kalan eş başta olmak üzere belirli yakınlar bu korumadan yararlanır. Miras bırakan, saklı pay dışında kalan tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe kazandırma yapabilir; bu sınır aşıldığında tenkis gündeme gelir.
Tenkise Tabi Kazandırmalar
Vasiyetnameyle yapılan ölüme bağlı tasarruflar, sağlararası bağışlamalar ve muvazaalı biçimde bağış niteliği taşıyan devirler tenkis kapsamına girebilir. Kazandırmanın gerçek niteliğinin ortaya konması, davanın en kritik ispat aşamasıdır.
Sıra ve Hesap Mantığı
Tenkis, gelişigüzel değil belirli bir sıra izlenerek uygulanır. Önce ölüme bağlı tasarruflara, yetmezse sağlararası kazandırmalara en yenisinden başlanarak gidilir. Terekenin aktif-pasif hesabı ve kazandırma değerlerinin belirlenmesi çoğu kez bilirkişi incelemesini gerektirir.
Dava Süresi ve Dikkat Noktaları
- Saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesiyle işleyen süreye dikkat edilmeli
- Muris muvazaası iddiası tenkisten ayrı, alternatif temel olarak kurulabilir
- Değer tespitinde kazandırma anı ile ölüm anı ayrımı gözetilmeli
Miras hesapları terekenin bütününe ve kazandırmaların niteliğine göre değişir; hak kaybı yaşamamak için süre işlemeye başlamadan hukuki değerlendirme almanız önerilir.