Mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, mirasçının saklı payını zedelediğinde gündeme tenkis gelir. Bu rehber, tenkis talebinin hangi dava türü içinde ileri sürüleceğini ve yaygın hataları TMK ve HMK çerçevesinde açıklar.
Tenkis Neyi Amaçlar?
Tenkis, iptal değil indirim talebidir: amaç, saklı payı ihlal eden kazandırmayı yasal sınıra çekmektir. Bu ayrım önemlidir, çünkü mirasbırakanın tasarrufu tümden geçersiz kılınmaz; yalnızca saklı payı aşan kısım geri istenir.
Saklı Paylı Mirasçı Kim?
Tenkis isteme hakkı yalnızca saklı paylı mirasçılara tanınmıştır. Talep sahibinin bu sıfatı taşıyıp taşımadığı, terekenin ve muhtemel mirasçıların önceden tespitiyle netleşir. Sıfatın bulunmadığı bir talep, esasa girilmeden reddedilir.
Doğru Talebi Kurmak
Uygulamada sık görülen hata, tenkis yerine muris muvazaasına dayalı iptal-tescil talebiyle karıştırılmasıdır. İki yol farklı şartlara ve farklı sonuçlara sahiptir; kimi olayda birlikte, kimi olayda kademeli olarak ileri sürülür. Talebin yanlış kurgulanması, hakkın özünü kaybettirebilir.
Süre ve Terekenin Hesabı
Tenkis, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren işleyen sürelere tabidir; bu nedenle harekete geçmeden önce sürelerin doğru hesaplanması gerekir. Ayrıca terekenin ve kazandırmaların değerinin belirlenmesi, çoğu zaman bilirkişi incelemesini gerektirir.
Miras uyuşmazlıkları, aile yapısına ve yapılan kazandırmaların niteliğine göre büyük farklılık gösterir. Bu genel açıklama, sizin dosyanızdaki dava türü ve süre tercihleri için profesyonel değerlendirmenin yerini tutmaz.