Tenkis davası, ölüme bağlı veya sağlar arası tasarruflarla zedelenen saklı payın yeniden dengelenmesini amaçlar. Miras ve Tereke alanında TMK ve HMK ekseninde yürüyen bu dosyalarda iki başlık öne çıkar: sürenin ne zaman işlemeye başladığı ve tereke değerinin hangi kayıtlarla ortaya konacağı.
Saklı Pay Hesabı Hangi Değerler Üzerinden Kurulur
Hesap yalnızca ölüm anında kalan malvarlığı üzerinden yapılmaz. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı ve tereke değerine eklenmesi gereken kazandırmalar da denkleştirmeye dahil edilir. Bu nedenle davadan önce taşınmaz devirleri, banka hesaplarındaki büyük çıkışlar, şirket pay devirleri ve araç kayıtları geriye dönük olarak taranmalıdır. Eksik bir tereke tablosu, saklı payın olduğundan düşük görünmesine yol açar.
Tenkis mi, Muvazaa mı: Talebin Doğru Kurulması
Uygulamada en sık karışan iki yol budur. Mirasbırakanın gerçekte bağışlamak istediği hâlde satış görüntüsü verdiği iddiası ile saklı payın aşıldığı iddiası aynı sonuca ulaşmaz; dayanakları, tarafları ve sonuçları farklıdır. Talebin yanlış kurulması, esasa girilmeden dosyanın kapanmasına neden olabilir. Bu sebeple hangi tasarrufun hangi yolla hedefleneceği, tasarruf tasarruf ayrıştırılmalıdır.
Sürenin Başladığı An Tartışması
Süre, saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği ana bağlıdır; ayrıca tasarrufun türüne göre işleyen daha uzun bir üst sınır da bulunur. Öğrenme anının ne zaman gerçekleştiği ise çoğu kez ihtilaflıdır. Vasiyetnamenin okunmasına ilişkin tutanak, veraset ilamı tarihi, tapu kaydının çıkarıldığı tarih gibi belgeler bu tartışmada dayanak oluşturur. Süre hesabına ilişkin güncel düzenleme başvuru öncesinde mutlaka kontrol edilmelidir.
Delil Toplama Sırası
- Veraset ilamı ve nüfus kayıt örneği ile mirasçılık çevresi netleştirilir.
- Tapu müdürlüğünden mirasbırakana ait geriye dönük kayıt taraması istenir.
- Banka hesap hareketleri ve kiralık kasa kayıtları talep edilir.
- Şirket ortaklık payları ve ticaret sicil kayıtları incelenir.
- Değer tespiti için taşınmazların tasarruf tarihindeki ve ölüm anındaki durumu ayrı ayrı ortaya konur.
Bilgilendirme
Bu metin genel bilgi paylaşımıdır; tereke yapısı, tasarrufun türü ve mirasçı sayısı sonucu değiştirebilir. Süre riski yüksek olduğundan, kayıtları topladıktan sonra bir hukukçuyla birlikte strateji belirlemeniz uygun olacaktır.