Tenkis talebinde tartışma, mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmaların saklı paya etkisi üzerinde yürür. Bu nedenle dosyanın omurgası, ölüm anındaki tereke ile daha önce yapılmış devirlerin birlikte görülebildiği bir tabloya dayanır. Tablonun eksik kurulması, talebin miktar yönünden daralmasına yol açan en yaygın nedendir.
Önce Tereke, Sonra Kazandırmalar
TMK uygulamasında hesap iki katmanlıdır. İlk katman, ölüm anında mevcut olan malvarlığı ve borçlardır. İkinci katman, sağlararası yapılan ve hesaba katılması gereken kazandırmalardır. Bu ikinci katman genellikle görünür değildir; tapu devirleri, banka hareketleri ve şirket pay devirleri üzerinden ortaya çıkarılır.
Toplanması Gereken Kayıt Grupları
- Mirasbırakan adına kayıtlı taşınmazların, ilk iktisaptan itibaren devir geçmişi
- Banka hesap hareketleri ve kiralık kasa kayıtları
- Araç, şirket payı ve fikri hak kayıtları
- Vasiyetname, miras sözleşmesi ve varsa noter işlemleri
- Devir tarihlerinde mirasbırakanın sağlık durumuna ilişkin raporlar
Delil Eksikliğinin Doğurduğu Sonuç
Kazandırmanın bedelli mi bedelsiz mi olduğu çoğu dosyada belirleyicidir. Tapuda satış olarak gösterilen bir devrin gerçekte bağış niteliği taşıdığı ileri sürülüyorsa, bedelin ödenmediğini gösteren kayıtlar sunulmalıdır. Yalnızca akrabalık ilişkisine dayanan iddia, karşı tarafın sunduğu ödeme belgesi karşısında zayıf kalır. Aynı şekilde, kayıtların getirtilmesi talebinin dilekçede yer almaması, sonradan telafisi zaman alan bir eksiklik yaratır.
Talebi Kurgularken
- Mirasçılık belgesi temin edilerek pay oranları netleştirilir.
- Saklı pay hesabına esas alınacak kazandırmalar tarih sırasına dizilir.
- Her kazandırma için değer tespiti talebi ayrıca ileri sürülür.
- HMK çerçevesinde kurumlardan kayıt getirtilmesi istemi baştan yazılır.
- Tenkis ile birlikte veya ondan ayrı olarak ileri sürülebilecek talepler ayrıştırılır.
Paylaşımla Birlikte Yürüyen Süreçler
Tenkis davası, mirasın paylaşımına ilişkin diğer süreçlerle aynı anda yürüyebilir. Terekenin korunmasına yönelik tedbirler, miras şirketine temsilci atanması ve taşınmazların devrinin önlenmesi; asıl talebin sonuçsuz kalmaması için erken aşamada değerlendirilmelidir. Bu adımlar atılmadığında, dava sonucunda tanınan hak fiilen karşılıksız kalabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mirasbırakanın malvarlığı yapısı ve yapılan devirlerin niteliği hesabı doğrudan etkilediğinden, talep kurgusunun uzman değerlendirmesiyle oluşturulması yerinde olur.