Mesafeli satışta teslim aldığınız ürün bozuk, eksik ya da vaat edilenden farklı çıktığında iki ayrı hak devreye girer: cayma hakkı ve ayıptan doğan seçimlik haklar. Bu ikisi karıştırıldığında hak kaybı yaşanır. Bu rehber TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde ayıplı malda izlenecek yolu somutlaştırır.
Cayma Hakkı ile Ayıp İhbarını Ayırın
Mesafeli satışta tüketici, gerekçe göstermeden 14 gün içinde sözleşmeden cayabilir. Bu süre kural olarak malın teslim alındığı günden işler. Ayıp ise farklı bir zemindir: ürün cayma süresi geçtikten sonra da bozuk çıkabilir. Cayma bildirimini kalıcı bir yolla (e-posta, form, noter) yapıp gönderim kanıtını saklamak, sürenin dolup dolmadığı tartışmasını baştan kapatır.
Ayıplı Malda Seçimlik Haklarınız
Malın ayıplı olduğunu tespit ettiğinizde satıcıya karşı dört yönlü bir tercih hakkınız vardır:
- Sözleşmeden dönerek bedeli iade istemek
- Ayıp oranında bedelde indirim talep etmek
- Ücretsiz onarım istemek
- Ayıpsız misli ile değişim istemek
Bu tercihi yazılı olarak açıkça bildirmek önemlidir; sonradan yön değiştirmek her zaman kabul görmez.
Kanıtı Teslim Anında Sabitleyin
Ayıp uyuşmazlıklarında en kritik nokta, ayıbın teslim anında var olduğunu göstermektir. Kargo açılış videosu, kutu ve etiket fotoğrafları, satıcıyla yazışmalar ve varsa teknik servis raporu birlikte değerlendirilir. Gizli ayıplarda sürenin, ayıbın fark edildiği anda başladığı yönündeki mantık dikkate alınmalı; bu nedenle fark ettiğiniz günü de belgeleyin.
Hakem Heyeti mi, Tüketici Mahkemesi mi
Uyuşmazlığın parasal değeri, başvurunun tüketici hakem heyetine mi yoksa doğrudan tüketici mahkemesine mi yapılacağını belirler. Sınırın altındaki taleplerde hakem heyetine başvuru zorunlu bir ön aşamadır; heyet kararına karşı ise süresi içinde tüketici mahkemesine itiraz yolu açıktır. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybettirdiği için, başvurudan önce güncel parasal sınırı teyit etmek gerekir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Ürünün türü, satıcının konumu ve ayıbın niteliği süre ve mercii değiştirebilir; kendi olayınız için bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.