İnternetten yapılan alışverişlerde tüketicinin en güçlü aracı, gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebilmesidir. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği uyarınca cayma hakkı kural olarak 14 gün içinde kullanılır. Bu süre hak düşürücüdür; geçtikten sonra yapılan bildirim satıcıyı bağlamaz.
Süre Ne Zaman Başlar?
Mal satışlarında süre, malın tüketiciye veya onun gösterdiği kişiye teslimi ile başlar. Hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu gün esas alınır. Tek siparişte birden fazla parça ayrı ayrı teslim edilmişse başlangıç, son parçanın teslimine bağlanır. Satıcı cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirme yapmamışsa süre bakımından tüketici lehine uzama söz konusu olur; bu nedenle sipariş onayı ve ön bilgilendirme formu mutlaka saklanmalıdır.
Cayma Bildirimini İspatlanabilir Yapmak
- Bildirim süre içinde gönderilir; kural olarak gönderim tarihi esas alınır.
- Sipariş numarası, ürün ve tutar açıkça yazılır.
- Platform üzerinden yapılan bildirimin ekran görüntüsü ve referans numarası saklanır.
- E-posta, KEP veya iadeli taahhütlü posta gibi kayıt bırakan bir kanal tercih edilir.
- İade gönderisinin hangi taşıyıcı ile yapılacağı ön bilgilendirme metninden kontrol edilir.
Cayma Hakkının Kullanılamayacağı Hâller
- Kişiye özel hazırlanan veya tüketicinin isteğine göre üretilen ürünler
- Çabuk bozulabilen ya da son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Ambalajı açıldığında iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünler
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve dijital içerikler
Satıcının bu istisnaları genişleterek sözleşmeye koyduğu kayıtlar, tüketici aleyhine olduğu ölçüde geçersiz sayılabilir.
İade Yapılmazsa İzlenecek Yol
Cayma bildirimi usulüne uygun yapılmasına rağmen bedel iade edilmezse, uyuşmazlığın parasal değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Parasal sınırlar dönemsel olarak güncellendiğinden, başvurudan önce güncel değer teyit edilmelidir. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybettirir ve arada süreler işlemeye devam eder.
Dosyada Bulunması Gerekenler
- Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi
- Sipariş ve ödeme kayıtları ile banka dekontu
- Teslim tarihini gösteren kargo kaydı
- Cayma bildirimi ve iade gönderi belgesi
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Sözleşme metni ve satıcının bilgilendirme uygulaması sonucu etkileyebileceğinden, reddedilen bir iade talebinde hukuki görüş almanız faydalı olur.