Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurularında verilen ret kararı, çoğu zaman tek cümlelik bir gerekçeyle bildirilir. Bu kısa metnin ardındaki hukuki niteliği doğru okumak, izlenecek yolun idari başvuru mu yoksa doğrudan dava mı olduğunu belirler.
Ret mi, İşleme Konulmama mı
5901 sayılı Kanun kapsamındaki istisnai vatandaşlık kararları, idarenin takdir alanı geniş olan işlemlerdir. Buna karşılık takdir yetkisi sınırsız değildir; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygunluğu yargısal denetime tabidir. Başvurunun belge eksikliği nedeniyle işleme konulmaması ile esastan reddedilmesi farklı sonuçlar doğurur: birincisinde eksikliğin tamamlanarak yeni başvuru yapılması mümkünken, ikincisinde denetim işlemin sebep unsuruna yönelir. Bildirim yazısındaki ifade bu ayrımın tek dayanağıdır ve dosyaya aynen kaydedilmelidir.
Yatırım Şartına İlişkin Belge Seti
- Yatırımın türüne göre tapu, sermaye, mevduat veya fon katılım belgeleri.
- Yatırım tutarının yurt dışından getirildiğini gösteren döviz alım belgeleri.
- İlgili bakanlık veya kurumca düzenlenen uygunluk yazısı.
- Devir yasağı ve taahhüt şerhlerinin tapu veya kayıt üzerinde görünmesi.
- YUKK kapsamında alınmış ikamet iznine ilişkin kayıtlar.
Üst Makama Başvurunun Süreye Etkisi
İYUK, idari işleme karşı doğrudan dava açılabileceği gibi, dava açma süresi içinde üst makama başvurularak işlemin kaldırılması veya değiştirilmesinin istenebileceğini de düzenler. Bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur; idarenin cevabı veya kanunda öngörülen sürede cevap vermemesi üzerine süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. Uygulamada en sık yapılan hata, üst makama başvurunun süreyi tümüyle yeniden başlattığının sanılmasıdır.
Dava Aşamasında Yetki ve Süre
İdare mahkemelerinde açılacak davalarda genel dava açma süresi altmış gündür ve bu süre işlemin yazılı bildirim tarihinden itibaren işler. Dava, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır; yurt dışında bulunan başvurucular bakımından tebligatın yapıldığı tarih ile öğrenme tarihi arasındaki fark ayrıca tartışılmalıdır. Yürütmenin durdurulması istemi, özellikle ikamet izninin sona ermek üzere olduğu dosyalarda dilekçenin ayrı bir başlığı olarak kurulmalıdır.
Bilgilendirme
Bu metin genel çerçeveyi tanıtmak için hazırlanmıştır. Yatırım türü, başvurunun aşaması ve bildirim biçimi değiştikçe izlenecek usul de farklılaşır; ret yazısını aldığınızda süre işlemeye başladığından, vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önemlidir.