İnternetten yapılan alışverişlerde tüketicinin en güçlü koruması, gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebildiği 14 günlük cayma hakkıdır. Bu rehber, TKHK ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği çerçevesinde cayma hakkının nasıl kullanılacağını ve uyuşmazlığın hangi merciye taşınacağını açıklar.
14 Gün Ne Zaman Başlar?
Cayma süresi, hizmet alımlarında sözleşmenin kurulduğu gün; mal alımlarında ise tüketicinin veya belirlediği kişinin malı teslim aldığı gün işlemeye başlar. Satıcının cayma hakkına ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü hiç ya da gereği gibi yerine getirmemesi halinde bu süre uzar. Bu yüzden ön bilgilendirme formunun tüketiciye ulaşıp ulaşmadığı önemlidir.
Cayma Hakkının İstisnaları
Her ürün cayma hakkı kapsamında değildir. Tüketicinin isteğine göre kişiselleştirilen ürünler, çabuk bozulabilen mallar, ambalajı açıldığında iadesi sağlık açısından uygun olmayan ürünler ve dijital içerikler bakımından bu hak sınırlanabilir. Bir uyuşmazlıkta önce ürünün istisna kapsamında olup olmadığı belirlenmelidir.
Bedel İadesi ve Kargo
- Cayma bildirimi yapıldıktan sonra satıcı, ödemeyi kanunda öngörülen süre içinde iade etmelidir.
- İade masrafının kime ait olacağı, ön bilgilendirmedeki düzenlemeye göre değişir.
- Malın iadesi, cayma bildiriminden itibaren makul süre içinde gerçekleştirilir.
Uyuşmazlık Nereye Taşınır?
Bedeli belirli parasal sınırların altında kalan tüketici uyuşmazlıkları tüketici hakem heyetine, bu sınırı aşanlar ise tüketici mahkemesine taşınır. Hakem heyeti kararına karşı da tüketici mahkemesine itiraz yolu açıktır. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki heyete yapılabilir.
Kısa Not
Cayma hakkı güçlü bir korumadır; ancak süresinde ve yazılı kullanılmadığında ispat güçleşir. Her alışveriş ilişkisi, sözleşme metni ve ürün türüne göre farklı sonuç verebileceğinden, tereddüt halinde tüketici hukuku alanında destek almak yararlı olur.