İnternet üzerinden veya kapıda yapılan alışverişlerde tüketiciye tanınan cayma hakkı, herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme imkânı verir. Bu hak, TKHK ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği çerçevesinde on dört günlük bir süreye bağlanmıştır. Rehber, bu hakkın nasıl kullanıldığını ve hangi hâllerde kullanılamayacağını ele alır.
Sürenin Başlangıcı
Cayma süresi, hizmet sözleşmelerinde sözleşmenin kurulduğu; mal teslimlerinde ise ürünün tüketiciye ulaştığı andan itibaren işlemeye başlar. Satıcının cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirme yapmaması hâlinde, bu sürenin işleyişi tüketici lehine uzayabilir. Bu nedenle satıcının ön bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ilk incelenecek noktadır.
Cayma Hakkının Kullanılamayacağı Hâller
- Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiye özel hazırlanan ürünler
- Çabuk bozulan veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Ambalajı açıldığında sağlık veya hijyen açısından iadeye uygun olmayan ürünler
- Elektronik ortamda anında ifa edilen ve tüketicinin onay verdiği dijital içerikler
Cayma Bildirimi ve İade Süreci
- Cayma iradesi süre içinde satıcıya açık biçimde bildirilir.
- Bildirimin yapıldığını ispatlayacak bir kanıt saklanır.
- Ürün, koşulları gerektiriyorsa öngörülen süre içinde iade edilir.
- Satıcının, alınan bedeli iade yükümlülüğü doğar.
Uyuşmazlık Çıkarsa
Satıcının cayma hakkını tanımaması veya bedeli iade etmemesi durumunda, tüketici öncelikle parasal sınırlara göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilir. Yazışmaların, sipariş kayıtlarının ve bildirim kanıtlarının düzenli tutulması, bu aşamada belirleyicidir.
Her ürün ve sözleşme türü farklı sonuç doğurabilir; istisna kapsamındaki mallarda cayma hakkı işlemeyebilir. Bu içerik genel bilgilendirmedir, somut durumda tüketici hukuku desteği almanız yerinde olur.