Mesafeli sözleşmelerde cayma hakkı, tüketiciye gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme imkânı verir. Uygulamadaki asıl sorun hakkın varlığı değil, kullanıldığının ispatıdır. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği hem bildirimin şeklini hem de satıcının bilgilendirme yükümlülüğünü düzenler. Bu rehber, cayma bildiriminin ispat edilebilir biçimde kurulmasına odaklanıyor.
İspat yükü kimde
Cayma hakkının süresinde kullanıldığını ileri süren taraf bunu göstermekle yükümlüdür; buna karşılık ön bilgilendirmenin usulüne uygun yapıldığını ispat yükü satıcıdadır. Bu ikili yapı, uyuşmazlığın hangi belgeler üzerinden yürüyeceğini baştan belirler.
Bildirim yapılırken kaydedilmesi gerekenler
- Bildirimin gönderildiği kanal ve gönderim anını gösteren kayıt
- Sipariş numarası, ürün ve tutar bilgisinin bildirimde yer alması
- Satıcının kendi sistemi üzerinden yapılan başvurunun ekran görüntüsü ve referans kodu
- Kargo iade kaydı, teslim alan bilgisi ve varsa ret şerhi
- Ön bilgilendirme formunun ve sözleşme metninin sipariş anındaki hâli
Adım adım dosya kurma
- Teslim tarihini tartışmasız hâle getirin; sürenin başlangıcı buna bağlıdır.
- Cayma bildirimini yazılı ve iz bırakan bir kanaldan yapın; telefon görüşmesiyle yetinmeyin.
- Ürünü iade ederken paket içeriğini fotoğraf veya video ile kayıt altına alın.
- Bedelin iadesi gecikirse gecikmeyi belgeleyen yazışmaları biriktirin.
- Başvuruyu, uyuşmazlığın parasal sınırına göre doğru mercie yöneltin.
Cayma hakkının istisnaları
Yönetmelikte, niteliği gereği iadeye elverişli olmayan bazı ürün ve hizmetler için cayma hakkının kullanılamayacağı öngörülmüştür. Satıcı bu istisnaya dayanıyorsa, ürünün gerçekten o kapsamda olup olmadığı ve tüketicinin bu konuda bilgilendirilip bilgilendirilmediği ayrıca tartışılır. İstisna iddiası tek başına başvuruyu sonlandırmaz.
Yanlış mercie başvuru riski
Tüketici hakem heyeti ile tüketici mahkemesi arasındaki görev dağılımı parasal sınıra bağlıdır ve bu sınır dönemsel olarak güncellenir. Başvurunun görevsiz mercie yapılması zaman kaybettirir; bu nedenle başvuru öncesinde güncel sınırın resmî kaynaktan teyit edilmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşmenin türü ve ürünün niteliği sonucu değiştirebilir. Uyuşmazlık büyümeden önce belgelerinizi bir hukukçuya göstermeniz süreci kolaylaştırır.