Yabancı çalıştırmak isteyen işverenler ile Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların karşılaştığı ret kararları, çoğu zaman esasa değil eksik belgeye dayanır. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde yürüyen bu süreçte, itirazın hangi kuruma ve hangi süre içinde yapılacağı bilinmezse, yeniden başvuru dışında seçenek kalmaz.
Başvuruyu Kim Yapar
Çalışma izni başvurularında muhatap, göç idaresi değil çalışma ve sosyal güvenlik alanındaki yetkili bakanlıktır. Yurt içinden yapılan başvurularda işveren, yurt dışından yapılanlarda ise yabancının temsilciliğe başvurusunu takiben işveren elektronik ortamda süreci tamamlar. Bu ayrımın karıştırılması, başvurunun hiç oluşturulmamasına veya süresi içinde tamamlanmamış sayılmasına yol açar. İkamet izni ile çalışma izninin ilişkisi de ayrıca kurulmalıdır; geçerli çalışma izni belgesi ikamet izni yerine geçer, ancak bu durum kendiliğinden mevcut ikamet kaydını düzeltmez.
Ret Kararına İtiraz Takvimi
Ret veya iptal kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde ilgili bakanlığa itiraz edilir. Bu idari itiraz aşaması tüketilmeden doğrudan idari yargıya gidilmesi hâlinde dosya usul yönünden sorunla karşılaşabilir. İtirazın da reddi hâlinde iptal davası yolu açılır. En sık görülen hata, itiraz süresi işlerken yeni bir başvuru yapılabileceğinin düşünülmesi ve bu sırada itiraz süresinin dolmasıdır; yeni başvuru, geçmiş kararı ortadan kaldırmaz.
Belge Listesi
- Pasaport örneği ve varsa mevcut ikamet izni
- İş sözleşmesi veya işveren taahhüdü, görev tanımı ve ücret bilgisi
- Diploma, denklik belgesi ve mesleki yeterlilik evrakı
- İşyerine ilişkin sicil, sigortalı sayısı ve sermaye bilgilerini gösteren kayıtlar
- Yabancı dildeki belgeler için yeminli tercüme ve gerekli hâllerde apostil
- Meslek özel izne tabiyse ilgili meslek kuruluşunun görüş veya belgesi
Ret Gerekçesini Hedefleyen İtiraz
İtiraz dilekçesinde başvurunun tümünü baştan anlatmak yerine, ret gerekçesinin her bir maddesini ayrı başlık altında karşılamak gerekir. Gerekçe istihdam oranı veya sermaye kriterine dayanıyorsa, güncel sigortalı listesi ve mali tablolarla; mesleki yeterliliğe dayanıyorsa denklik ve tecrübe belgeleriyle yanıt verilmelidir. Ret kararında yer almayan konularda uzun açıklama yapmak, dosyayı güçlendirmez.
Süreç Boyunca Statüyü Korumak
Başvuru veya itiraz sürecinin devam etmesi, yabancının Türkiye'de kalış hakkını her durumda korumaz. Bu nedenle mevcut ikamet izninin bitiş tarihi ayrı bir takvim kaleminde izlenmeli; gerekiyorsa ikamet izni uzatma başvurusu paralel yürütülmelidir. İzinsiz çalışma tespiti hâlinde hem işveren hem yabancı için idari yaptırım gündeme gelir ve bu kayıtlar sonraki başvuruları da etkiler.
Bu metin genel bilgilendirme içindir; meslek grubu, işyerinin niteliği ve başvurunun yapıldığı yer sonucu değiştirebilir. İtiraz metninizi hazırlamadan önce ret gerekçesini bir hukukçuyla birlikte incelemeniz yerinde olur.