Çalışma izni başvurularında ret kararlarının önemli bir bölümü esasa ilişkin değerlendirmeden değil, dosyadaki eksikliklerden kaynaklanır. Belgenin kendisi kadar geçerlilik tarihi, düzenleyen makam ve çeviri-onay zinciri de sonucu etkiler. Bu rehber, YUKK ve 5901 çerçevesinde belge planını ve ret sonrası izlenecek yolu ele alır.
Dosyanın belge omurgası
Başvurular işveren üzerinden elektronik ortamda yapıldığından, yabancı çalışanın kendisinde bulunan belgelerle işverende bulunanlar erken aşamada birleştirilmelidir:
- Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin geçerlilik süresi yeterli olmalıdır
- İş sözleşmesi taraflarca imzalı ve görev tanımı açık şekilde düzenlenmelidir
- Mesleğe göre diploma ve gerekiyorsa denklik belgesi eklenmelidir
- İşverene ait ticaret sicil, vergi ve sigortalı sayısına ilişkin kayıtlar hazır bulunmalıdır
- Yurt içinden yapılan başvurularda geçerli ikamet izni durumu kontrol edilmelidir
Çeviri ve onay zinciri
Yurt dışından gelen belgelerde en sık yaşanan sorun, çeviri ve tasdik aşamasıdır. Belgenin düzenlendiği ülkenin usulüne göre onaylanması, ardından yeminli çeviri ve noter onayı adımlarının tamamlanması gerekir. Bu zincirin bir halkası eksik olduğunda belge hiç sunulmamış sayılabilir. Ayrıca belgelerin düzenlenme tarihleri arasında uzun boşluklar varsa, güncel tarihli örneklerin temini istenebilir.
Eksik evrak bildirimi geldiğinde
Başvuru sırasında eksiklik bildirilirse, tamamlama için tanınan süre kesin niteliktedir ve genellikle kısadır. Bu nedenle bildirim geldiği gün iki iş paralel yürütülmelidir: eksik belgenin temini ve tedarikinin gecikeceği anlaşılıyorsa alternatif belge imkânının araştırılması. Süre içinde tamamlanmayan başvuru işlemden kaldırıldığında, yeniden başvuru hem harç hem zaman kaybı yaratır.
Ret kararı sonrası iki yol
Ret kararının tebliği, en kritik tarihtir ve dosyada mutlaka tebliğ zarfı ya da elektronik tebligat kaydıyla birlikte saklanmalıdır. Bu aşamada iki seçenek vardır:
- İdareye yapılacak itiraz: ret gerekçesi belge eksikliği gibi giderilebilir bir sebebe dayanıyorsa çoğunlukla daha hızlı sonuç verir.
- İdari yargıda iptal davası: gerekçe takdir yetkisinin kullanımına ilişkinse ve itirazdan sonuç alınmamışsa gündeme gelir.
İtiraz yolunun denenmesi dava süresini kendiliğinden sınırsız biçimde uzatmaz; bu nedenle itiraz dilekçesi verilirken dava takvimi de paralel olarak hesaplanmalıdır. Ayrıca çalışma izni ile ikamet izni arasındaki bağlantı nedeniyle, ret sonrası ülkede kalış statüsünün ne olacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgi sunar; meslek grubu, işverenin niteliği ve başvurunun yurt içinden mi yurt dışından mı yapıldığı gereken belgeleri değiştirir. Başvuru öncesinde dosyanızın kontrol edilmesinde fayda vardır.