Çalışma izni başvurusunun reddi ya da verilmiş bir iznin iptali, yabancı çalışan ve işveren bakımından aynı anda sonuç doğurur; karar çoğu zaman çalışma ilişkisini olduğu kadar ikamet durumunu da etkiler. Bu rehber, YUKK ve 5901 sayılı Kanun çevresinde şekillenen çalışma izni uyuşmazlıklarında ispat yükünün nasıl dağıldığına ve delil dosyasının hangi sırayla kurulacağına odaklanır.
İspat Yükü Nerede Başlıyor
İdari işlemin hukuka uygunluğunu ortaya koyma yükü kural olarak idarededir. Ancak uygulamada başvuru koşullarının sağlandığını gösteren belgeleri dosyaya koyan taraf yabancı ve işverendir. Bu ikili yapı savunmanın iki katman üzerinde kurulmasını gerektirir: idarenin gerekçesinin dayanaksız olduğunun gösterilmesi ve başvuru şartlarının fiilen karşılandığının belgeyle ortaya konulması.
Delil Matrisi Nasıl Kurulur
- İşveren katmanı: ticaret sicil kayıtları, personel listesi ve ücret bordroları, faaliyet konusunu gösteren belgeler.
- Yabancı katmanı: diploma ve denklik evrakı, mesleki deneyimi gösteren yazılar, pasaport ve ikamet kayıtları.
- İşin niteliği katmanı: görev tanımı, iş sözleşmesi ve fiilen yürütülen işin izin talebiyle örtüştüğünü gösteren kayıtlar.
- Süreç katmanı: başvuru sistemi çıktıları, tarih kayıtları ve tebligat evrakı.
Hak Düşürücü Süreyi Tetikleyen An
Bu dosyalarda en sık yaşanan kayıp, delilin zayıflığından değil sürenin geçmesinden doğar. Süre, kararın kulaktan öğrenildiği tarihte değil usulüne uygun biçimde tebliğ edildiği tarihte işlemeye başlar; elektronik bildirim yapılan hâllerde sistem kaydındaki tarih belirleyici olur. İşverene yapılan bildirimin yabancıya ulaşmamış olması, sürenin durduğu anlamına gelmez. Bu nedenle tebligat tarihi dosyanın ilk sayfasına yazılması gereken veridir.
İdari Aşamada Belge Tamamlamanın Sınırı
Yargı yoluna gitmeden önce idareye yapılacak başvuruyla eksik evrak tamamlanabiliyorsa bu yol çoğu zaman daha hızlı sonuç verir. Kritik nokta şudur: idareye yapılan her başvuru dava açma süresini yeniden başlatmaz. Belge tamamlama çabası sürerken dava hazırlığı paralel yürütülmeli, süre takvimi bu çabadan bağımsız tutulmalıdır.
Dilekçede İspat Kurgusu
Dilekçe, iddiaları değil delilleri sıralayacak biçimde yazıldığında daha güçlü olur. Her iddianın karşısına dayandığı belgenin dizin numarasının konulması dosyanın okunmasını kolaylaştırır. Yabancı dildeki belgelerin yeminli çevirisi ve gerekiyorsa tasdik zinciri baştan tamamlanmalı, sonradan sunulacak evrakın değerlendirmeye alınmama ihtimali hesaba katılmalıdır.
Buradaki değerlendirmeler genel çerçeveyi tanıtmak içindir. İzin türü, başvurunun yapıldığı statü ve tebligatın şekli sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.