Çalışma izni başvurusunun reddi, yabancı için yalnızca bir istihdam sorunu değildir; ikamet durumunu, ailenin statüsünü ve ileride yapılacak vatandaşlık başvurusunu da etkiler. Ret kararından sonra açılan pencere ise dardır. Bu rehber, ret bildiriminden itibaren izlenecek usul takvimini ele alır.
Ret gerekçesinin okunması
İlk iş, kararın hangi sebebe dayandığını tespit etmektir. Gerekçeler genellikle üç kümede toplanır: başvuru evrakındaki eksiklik, işverene ilişkin şartların sağlanmaması ve yabancının durumundan kaynaklanan sebepler. Evrak eksikliğine dayanan bir ret, çoğu zaman düzeltilmiş yeni bir başvuruyla aşılabilirken; kişiye ilişkin sebeplerde doğrudan hukuki denetim yoluna gitmek gerekebilir. Gerekçe bildirimde açıkça yazılmamışsa, kararın dayanağının yazılı olarak istenmesi yerinde olur.
İdari itiraz mı, doğrudan dava mı
Çalışma izni kararlarına karşı mevzuatta öngörülmüş bir idari itiraz yolu bulunuyorsa, bu yolun süresinde kullanılması dosyanın seyrini değiştirebilir. İtiraz aşamasında yeni belge sunulabilmesi, yargı aşamasına göre önemli bir avantajdır. Buna karşılık idari itiraz, yargı yoluna başvurma süresini sınırsız biçimde askıya almaz. Bu nedenle itiraz dilekçesi verilirken dava açma süresinin de takvime işlenmesi gerekir.
Sürenin işlemeye başladığı an
İdari yargıda dava açma süresi, kararın ilgiliye usulüne uygun biçimde bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren işler. Bildirimin işverene mi yabancıya mı yapıldığı, elektronik sistem üzerinden yapılan bildirimlerde ise sisteme düşme tarihi ile fiilen görülme tarihinin ayrılması önem taşır. Kararın işveren tarafından geç iletildiği hâllerde bile sürenin bildirim tarihinden işlediği kabul edilebilir; bu nedenle işveren ile yabancı arasında bildirim akışının önceden düzenlenmesi gerekir.
İkamet, aile ve vatandaşlık boyutu
- YUKK kapsamındaki ikamet izni ile çalışma izni birbirini etkileyen ancak ayrı statülerdir; birinin sona ermesi diğerini kendiliğinden geçersiz kılmayabilir.
- Ret kararı sonrasında ülkede kalış hakkının hangi statüye dayandığı ivedilikle netleştirilmelidir.
- Aile bireylerinin izinleri bağlı statüye dayanıyorsa, onların durumu da aynı takvime eklenmelidir.
- 5901 kapsamındaki vatandaşlık başvurusunda kesintisiz ikamet koşulu aranan hâllerde, statü boşlukları ileride sorun doğurabilir.
Delil eksikliğinin dosyaya etkisi
Bu dosyalarda ispatın ağırlığı büyük ölçüde idarenin elindeki belgelerdedir. Bu nedenle dilekçede işlem dosyasının tamamının getirtilmesi ayrıca istenmelidir. Başvuruda sunulan iş sözleşmesi, diploma ve denklik belgeleri, işyerine ilişkin kayıtlar ile başvuru sistemi üzerinden alınan çıktılar da dosyaya eklenmelidir. Sadece ret bildiriminin sunulduğu bir dosya, idarenin savunmasına karşı zayıf kalır.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Statünüzün türü ve ret gerekçesi izlenecek yolu değiştirebileceğinden, süre kaybı yaşamamak adına kararın tebliğinden hemen sonra hukuki görüş almanız önerilir.