Yabancı bir çalışan için yapılan izin başvurusunun reddi, hem çalışan hem işveren açısından zincirleme sonuç doğurur: ikamet izninin dayanağı ortadan kalkabilir, iş sözleşmesi askıya girebilir. Bu nedenle ret kararının elinize geçtiği an, itiraz takviminin başladığı andır.
Önce İdari İtiraz, Sonra Dava
Çalışma izni başvurularının reddine karşı, ilgili mevzuatta öngörülen süre içinde kararı veren idareye itiraz edilmesi öngörülmüştür. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açılır. Bu sıralamanın atlanması, dava aşamasında ön inceleme sorunu doğurabilir. İtiraz dilekçesi verilirken kayıt tarihini gösteren belge mutlaka alınmalıdır; sonraki dava süresi bu tarihe göre hesaplanır.
Ret Gerekçesini Kalem Kalem Karşılamak
Ret kararları çoğu zaman birden fazla gerekçe içerir: belge eksikliği, işyerinin istihdam oranı ölçütünü karşılamaması, ücretin niteliğe uygun bulunmaması ya da başvurunun süresinde yapılmaması gibi. İtiraz dilekçesinde bu gerekçelerin her biri ayrı başlıkla ele alınmalıdır. Tek bir gerekçeye odaklanan itiraz, diğer gerekçeler ayakta kaldığı için sonuç vermez.
- Eksik belge iddiasına karşı: belgenin başvuru sırasında sunulduğunu gösteren sistem kayıtları,
- İstihdam ölçütüne karşı: SGK bildirgeleri ve güncel çalışan listesi,
- Ücret ölçütüne karşı: iş sözleşmesi ve emsal ücret verileri,
- Süre iddiasına karşı: başvurunun yapıldığı tarihi gösteren elektronik kayıt.
İkamet ve Vatandaşlık Boyutuyla Bağlantı
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki ikamet izni ile çalışma izni birbirini etkiler; çalışma izni belirli hâllerde ikamet izni yerine geçer. İznin sona ermesi hâlinde ülkede kalış hukuki dayanağını yitirebilir. Ayrıca 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamında ikamet süresine dayalı başvuru planlayan kişiler için, izin sürecindeki kesinti sürelerin hesabını etkileyebilir. Bu nedenle itiraz süreci yürütülürken kalış statüsünün korunması için gerekli başvurular paralel yapılmalıdır.
Yetkili Mahkeme Hangisi?
İdari işlemin iptali istemiyle açılacak dava idare mahkemesinin görev alanındadır. Yetki bakımından kural, dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yer mahkemesidir; ancak İYUK, yabancıların durumuna ilişkin bazı işlemlerde ilgilinin bulunduğu yer mahkemesini de yetkili kılan düzenlemeler içerir. Dava açmadan önce işlemi tesis eden makamın hangi il olduğunun kararın üst yazısından teyit edilmesi gerekir.
Yürütmeyi Durdurma Talebini İhmal Etmeyin
İptal davası ile birlikte yürütmenin durdurulması istenmediğinde, dava sonuçlanana kadar işlem uygulanmaya devam eder. Bu tür dosyalarda telafisi güç zarar unsuru somut olarak gösterilebilir: ülkeden ayrılma zorunluluğu, ailenin eğitim düzeni, işverenin projesindeki aksama gibi. Bu unsurlar dilekçede belgelenerek yazılmalıdır.
Yabancılar hukukunda süreler kısa ve statüler birbirine bağlıdır; bir adımdaki gecikme diğer izinleri de etkiler. Buradaki genel açıklamalar somut başvurunuzun özelliklerine göre değişebileceğinden, ret kararınızın metniyle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.