Çalışma izni talebinin reddedilmesi, yalnızca istihdam ilişkisini değil, yabancının Türkiye’deki kalış statüsünü de etkileyen zincirleme bir sonuç doğurur. YUKK kapsamındaki ikamet düzeni ile izin süreci birbirine bağlı ilerlediğinden, ret kararından sonra geçen her gün ayrı bir risk üretir. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular bakımından da statü kesintisi ileride aleyhe değerlendirilebilir. Aşağıdaki başlıklar itiraz sürecini takvimle birlikte ele alır.
Ret Gerekçesini Doğru Okumak
İtirazın içeriği, ret gerekçesinin türüne göre tamamen değişir. Belge eksikliğine dayanan bir ret ile değerlendirme ölçütlerinin karşılanmadığına dayanan bir ret aynı biçimde yanıtlanamaz. İlk hâlde eksik belgenin tamamlanması ve bunun itiraz dilekçesine eklenmesi yeterli olabilirken, ikinci hâlde işverenin faaliyeti, istihdam yapısı ve yabancının niteliği üzerinden ayrıntılı bir açıklama gerekir. Gerekçe metni belirsizse, dayanağın açıklanması talebiyle birlikte itiraz edilmesi tercih edilebilir.
İdari İtiraz ile Dava Yolunun Sırası
Ret kararına karşı öncelikle idari itiraz yoluna başvurulması öngörülmüştür ve bu başvuru için karar metninde belirtilen süre esas alınır. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açılır; bu aşamada dava açma süresinin nasıl hesaplanacağı, itiraz başvurusunun tarihine bağlıdır. İtiraz yoluna hiç gidilmeden dava açılması ya da itirazın sonucunu beklemeden dilekçe verilmesi, dosyanın usulden sonuçlanmasına yol açabilir. Bu nedenle üç tarih birlikte kaydedilmelidir: ret kararının tebliği, itirazın yapıldığı gün ve itiraza verilen cevabın tebliği.
İkamet Statüsüyle Bağın Kopmaması
Çalışma izni süreci devam ederken ikamet statüsünün kesintiye uğraması, ileride yapılacak başvurularda ayrıca değerlendirilen bir unsurdur. Bu nedenle ret kararından sonra kalış hakkına ilişkin durumun ayrıca kontrol edilmesi, gerekirse ilgili başvurunun eş zamanlı yapılması gerekir. Aile birliği veya öğrenim gibi farklı bir statü söz konusuysa, o statünün kendi koşulları ayrı değerlendirilmelidir.
İtiraz Dosyasında Tamamlanacaklar
- İşverenin faaliyet belgeleri ve istihdam yapısını gösteren güncel kayıtlar.
- Yabancının eğitim ve mesleki yeterliliğine ilişkin belgelerin usulüne uygun çevirileri.
- İş sözleşmesi ve görev tanımının, başvuruda beyan edilenle tutarlı olması.
- Önceki başvurulara ve varsa geçmiş izinlere ilişkin kayıtlar.
- Tebligata esas adres bilgisi ve varsa vekâletname.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; başvurunun türü, işverenin durumu ve karar metnindeki süre uyarısı sonucu değiştirebilir. Ret kararı elinize ulaştığında süre işlemeye başladığından, vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.