Çalışma izni başvurusunun reddi, çoğu zaman yalnızca işveren ile yabancı arasındaki ilişkiyi değil, kişinin ülkedeki ikamet statüsünü de etkiler. Bu nedenle ret kararı elinize ulaştığında iki soruyu aynı anda yanıtlamak gerekir: karara nasıl itiraz edilecek ve bu süre içinde ikamet hukuka uygun biçimde nasıl sürdürülecek.
Ret Gerekçesini Sınıflandırın
Ret kararları genellikle üç grupta toplanır. Birincisi belge eksikliğine dayanan biçimsel retlerdir; bunlar tamamlanabilir niteliktedir. İkincisi işyerine ilişkin kriterlerin karşılanmadığı gerekçesidir. Üçüncüsü ise yabancının şahsına ilişkin, kamu düzeni veya güvenlik değerlendirmesine dayanan retlerdir ki bunlar en zor tartışılan gruptur. İlk iki grupta yeni belge sunmak sonucu değiştirebilirken, üçüncü grupta değerlendirmenin dayandığı somut olgunun sorgulanması gerekir.
Önce İdari İtiraz
Ret kararına karşı, tebliğden itibaren mevzuatta öngörülen kısa süre içinde ilgili Bakanlığa yeniden değerlendirme talebiyle başvurulabilir. Bu başvuru bir formalite değildir: idareye kendi hatasını düzeltme imkânı verir ve reddi halinde ortaya çıkacak gerekçe, açılacak davanın çerçevesini belirler. İtiraz dilekçesinde ret gerekçesinin her bir kalemi ayrı başlık altında yanıtlanmalı, ekler numaralandırılarak hangi iddiayı çürüttüğü belirtilmelidir.
Delil Eksikliği Nerede Ortaya Çıkıyor
- İşyerine ilişkin mali ve istihdam verilerinin güncel olmayan belgelerle sunulması
- Yabancının mesleki yeterliliğini gösteren diploma ve denklik belgelerinin usulüne uygun çeviri ve onayının bulunmaması
- İşin niteliğinin, o pozisyon için neden bu kişinin gerekli olduğunu açıklayan bir gerekçeyle desteklenmemesi
- Aile birliği veya uzun süreli ikamet gibi bağlantıların dosyada hiç dile getirilmemesi
- Önceki başvuru ve kararların dosyaya eklenmemesi, süreç bütünlüğünün gösterilmemesi
İkamet Statüsünü Korumak
Çalışma izni reddedildiğinde, YUKK kapsamındaki ikamet izninin akıbeti ayrıca ele alınmalıdır. İzin süresi dolmuşsa veya iptal edilmişse, ülkede kalışın hukuki dayanağı kalmayabilir; bu durumda uygun ikamet türüne geçiş başvurusu ile itiraz süreci paralel yürütülmelidir. Vatandaşlık başvurusu gündemdeyse, 5901 sayılı Kanun bakımından kesintisiz ikamet koşulunun bu dönemde zedelenip zedelenmediği de değerlendirilmelidir.
İptal Davası Aşaması
İdari itirazın reddi üzerine idari yargıda iptal davası açılabilir. Dava dilekçesinde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının hangisinin sakat olduğu ayrı ayrı gösterilmeli; yürütmenin durdurulması talebi, telafisi güç zararın somut örnekleriyle desteklenmelidir. Dava açma süresinin kaçırılması, en güçlü maddi argümanı dahi tartışılamaz hale getirir.
Bu rehber genel niteliktedir; ret gerekçenizin türü izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Kararın tebliğ tarihini not edip vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.