Çalışma izni başvurusunun reddi, hem yabancı çalışan hem de işveren açısından zincirleme sonuç doğurur: ikamet durumu, sigortalılık ve iş sözleşmesi aynı anda tartışmalı hâle gelir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun'un çizdiği çerçevede hazırlanan bu rehber, çalışma izni ret kararına karşı izlenecek yolu, idari itiraz aşamasını ve dava açılırken yapılan mercii hatalarını ele alıyor.
Ret Gerekçesini Okumadan Adım Atmayın
Ret kararları genellikle standart ifadelerle yazılır; ancak arka planda farklı sebepler bulunur. Kota ve istihdam oranı şartının sağlanamaması, işverenin mali yeterliliğinin yetersiz görülmesi, meslek grubuna ilişkin sınırlama, evrak eksikliği ya da güvenlik değerlendirmesi birbirinden çok farklı yanıtlar gerektirir. Evrak eksikliğinden kaynaklanan bir ret için yeni ve eksiksiz başvuru çoğu zaman en hızlı yoldur; buna karşılık takdir yetkisinin kullanımına dayanan bir ret, hukuki denetim gerektirir. Bu ayrım yapılmadan yazılan itiraz dilekçesi, sadece süreyi tüketir.
Önce İdari İtiraz Basamağı
Ret kararına karşı, kararı veren idareye yönelik itiraz yolu öngörülmüştür ve bu yol kısa süreye tabidir. İtirazın işlevi yalnızca kararın gözden geçirilmesini istemek değil, ret gerekçesindeki maddi hatayı belgeyle düzeltme fırsatıdır. İtiraz dilekçesine eklenecekler:
- Ret kararının tebliğ tarihini gösteren belge
- İşyerinin sigortalı çalışan sayısını gösteren güncel kayıtlar
- Yabancının mesleki yeterliliğini kanıtlayan diploma ve denklik belgeleri
- Geçerli ikamet iznine ilişkin kayıtlar
- Reddedilen unsurun düzeltildiğini gösteren yeni evrak
İtirazın reddi hâlinde dava yolu açık kalır; ancak itiraz aşamasında sunulmayan belgelerin sonradan sunulması her zaman aynı ağırlığı taşımaz.
Dava Nereye Açılır
Çalışma izni ret kararı bir idari işlem olduğundan denetimi idari yargıya aittir; iş mahkemesine açılan dava görev yönünden reddedilir. Yetkili idare mahkemesinin belirlenmesinde, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer belirleyici olabildiğinden, merkezî bir idare tarafından verilen kararlarda dosyanın başka ildeki mahkemeye gitmesi olağandır. İdari yargıda genel dava açma süresi altmış gündür; itiraz yoluna başvurulmuşsa sürenin nasıl işleyeceği ayrıca hesaplanmalıdır. Bu hesabı yanlış yapmak, esasa hiç girilmeden dosyanın kapanmasına yol açar.
İkamet ve Vatandaşlık Bağlantısını Gözden Kaçırmamak
Çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçtiğinden, ret kararı yabancının ülkedeki kalış statüsünü de etkiler. Bu nedenle dava süreci boyunca ikamet durumunun ayrıca güvence altına alınması gerekir. Uzun dönem statüsü veya 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurusu hedefleniyorsa, çalışma izinlerindeki kesintilerin ileride hesaba katılacağı unutulmamalıdır; bu nedenle boşluk dönemlerinin belgeyle açıklanabilir olması önem taşır.
Yeni Başvuru mu, Dava mı
İki yol birlikte de yürütülebilir. Yeni ve güçlendirilmiş bir başvuru hızlı sonuç verebilirken, dava kararın hukuka aykırılığını kalıcı biçimde ortaya koyar. Tercihi belirleyen şey, ret gerekçesinin düzeltilebilir olup olmadığıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Başvuru türü, meslek grubu ve işverenin durumu sonucu değiştirebileceğinden, ret kararınızın metni üzerinden ayrı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.