Yabancıların Türkiye'deki statüsüne ilişkin işlemler idari nitelik taşır; bu nedenle uyuşmazlıklar idari yargıda çözülür. YUKK ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki işlemlerde en sık karşılaşılan hak kaybı, süresi kısa olan bir işleme genel süre hesabıyla yaklaşılmasından doğar.
İşlemin türü süreyi belirler
Çalışma izni talebinin reddi, iznin iptali, ikamet izni işlemleri ve vatandaşlık başvurusuna ilişkin kararlar aynı süre rejimine tabi değildir. Özellikle sınır dışı etme gibi bazı kararlar için genel iptal davası süresinden farklı, daha kısa ve özel bir başvuru süresi öngörülmüştür. Bu nedenle ilk yapılması gereken, tebliğ edilen belgenin altındaki kanun yolu ve süre bilgisini okumak, tebliğ tarihini belgeyle sabitlemektir.
Dava öncesi kontrol edilecek başlıklar
- İşlemin muhatabı yabancının kendisi mi, yoksa istihdam eden işveren mi? Dava ehliyeti ve menfaat bu noktada belirlenir.
- Başvuru sırasında sunulan belgelerde eksiklik gerekçesi varsa, bu eksikliğin giderilebilir nitelikte olup olmadığı değerlendirilir.
- İdareye yeniden başvuru yapılması, dava süresini kendiliğinden yeniden başlatmayabilir.
- Yürütmeyi durdurma talebi, işlemin uygulanmasının doğuracağı somut zararla birlikte gerekçelendirilir.
Yer bakımından yetki
İdari davalarda yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir; ancak bazı işlem türleri için özel yetki kuralları öngörülmüştür. Yanlış yer mahkemesinde açılan dava yetkisizlikle sonuçlandığında, dosyanın gönderilmesi için gerekli adımların süresinde atılması gerekir. Adli yargıda açılan bir dava ise idari dava süresini korumaz; bu ayrım en sık yapılan hatalardandır.
Dosya hazırlığı
- Pasaport, ikamet ve çalışma izni belgeleri ile başvuru kayıtları kronolojik sıraya konur.
- İşveren tarafından yapılan başvurularda şirketin yetkili temsil belgeleri eklenir.
- Ret gerekçesindeki her başlık için ayrı ayrı karşı argüman ve belge eşleştirilir.
- Aile birliği, öğrenim veya sağlık gibi kişisel durumlar varsa bunlar belgelenerek dilekçeye işlenir.
Kapanış
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işlemin türü, tebliğ biçimi ve yabancının statüsü sonucu değiştirebilir. Kısa süreli bir karara muhatap olduysanız, süre işlemeye devam ettiğinden en kısa sürede hukuki değerlendirme almanız gerekir.