Yabancıların Türkiye'de çalışması, izin başvurusunun yapıldığı an değil, sürelerin doğru kurgulandığı bir takvim üzerinden yürür. İzin süresinin bitiş tarihi, uzatma başvurusunun açıldığı aralık ve ikamet statüsüyle bağlantı birlikte planlanmazsa, hukuka uygun şekilde başlamış bir çalışma ilişkisi kısa sürede fiilî bir usulsüzlüğe dönüşebilir.
İznin Kimin Üzerinden Talep Edildiği
Çalışma izni başvurusu, kural olarak yabancının kendisi tarafından değil, istihdam edecek işveren üzerinden yürütülür. Bu yapı, sorumluluğun da paylaşıldığı anlamına gelir: sözleşmenin sona ermesi, unvan değişikliği veya işyeri devri gibi durumlar bildirim yükümlülüğü doğurur. Yurt dışından yapılan başvurularda dış temsilcilik aşaması, yurt içinden yapılan başvurularda ise geçerli bir ikamet izninin varlığı ön koşul olarak öne çıkar.
İkamet İzniyle Kesişen Noktalar
YUKK, ikamet izinlerinin türlerini ve şartlarını düzenler. Çalışma izni ile ikamet statüsü ayrı ayrı takip edilmesi gereken iki başlıktır ve biri sona erdiğinde diğeri kendiliğinden ayakta kalmaz. Uzun dönem statüsü ya da 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurusu düşünülüyorsa, kesintisiz kalış süresinin nasıl hesaplandığı baştan bilinmelidir; yurt dışında geçirilen dönemler bu hesabı etkileyebilir.
Ret veya İptal Kararı Geldiğinde
Olumsuz kararla karşılaşıldığında iki ayrı yol vardır ve bunlar sıralıdır: önce idari itiraz, sonuç alınamazsa idari yargıda iptal davası. En sık görülen hata, itiraz süresi işlerken doğrudan dava açmaya çalışmak veya tersine, itiraz sonucunu beklerken dava açma süresini kaçırmaktır. Kararın tebliğ tarihi, elektronik bildirimler dâhil olmak üzere ilk günden itibaren kayıt altına alınmalıdır.
Dosyaya mutlaka eklenmesi gereken belgeler
- İş sözleşmesi ve görev tanımını gösteren belgeler
- Diploma, denklik ve mesleki yeterlilik evrakı
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları
- Ret gerekçesini karşılayan açıklayıcı beyan ve destekleyici deliller
Yanlış Mercie Başvurunun Somut Bedeli
Göç idaresi birimleri ile çalışma izni makamlarının yetki alanları farklıdır. İkamet iznine ilişkin bir talebin çalışma izni makamına, çalışma iznine ilişkin bir itirazın göç birimine yöneltilmesi, dosyanın kaybolmasına değil ama süre kaybına yol açar. İdari yargıda dava açma süresi kesin niteliktedir ve yanlış merci nedeniyle geçen zaman çoğu hâlde geri kazanılamaz. Bu nedenle her yazılı başvuruda muhatap makam ve dayanak açıkça belirtilmelidir.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi tanıtmak içindir. İzin türü, uyruk, meslek grubu ve işverenin yapısı sonucu değiştirebileceğinden; özellikle ret kararı sonrası atılacak adımda süre hesabını bir hukukçuyla teyit etmenizde yarar vardır.